( ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အတြက္ ဗုဒၶ၀င္အက်ဥ္း )

၁။ လူအမည္=သိဒၶတၳ
၂။ ဘုရားဘြဲ႔=ေဂါတမ
၃။ မိဘအမည္=သုေဒၶါဒနမင္း ႏွင့္ မာယာေဒ၀ီ
၄။ ၾကင္ယာေတာ္=ယေသာ္ဓရာ ( ဘဒၵကဥၥနာ )
၅။ ရင္ေသြးေတာ္=ရာဟုလာ
၆။ ေယာက္ဖေတာ္=ေဒ၀ဒတ္
၇။ မိေထြးေတာ္=ေဂါတမီ
၈။ ေနျပည္ေတာ္=ကပိလ၀တ္ျပည္ ( သကၠတိုင္း၊ မဇၩိမေဒသ )။
၉။ ဖြားရာဌာန=လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ ( ကပိလ၀တ္ႏွင့္ ေဒ၀ဒဟၾကား )။
၁၀။ နန္းစံႏွစ္=၁၃-ႏွစ္ၾကာ ( ၁၆-ႏွစ္မွ ၂၉ ႏွစ္ )။

၁၁။ နိမိတ္ႀကီးမ်ား=သူအို, သူနာ, သူေသ, ရဟန္း
၁၂။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာဘ၀=သုေမဓာရေသ့ဘ၀
၁၃။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာေန႔=ကဆုန္လေျပ့ေန႔
၁၄။ ဗ်ာဒိတ္ေပးေသာဘုရား=ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရား
၁၅။ ပါရမီျဖည့္ဖက္=သုမိတၱာအမ်ိဳးသမီး ( ယေသာ္ဓရာအေလာင္း )။
၁၆။ ပါရမီျဖည့္ရာကာလ=ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ( သုေမဓာဘ၀ မွ ေ၀ႆႏၲရာဘ၀အထိ )။
၁၇။ ပါရမီျဖည့္ရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္=သတၱ၀ါမ်ားအက်ိဳး ေဆာင္ရြက္ရန္
၁၈။ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ရေသာႏွစ္=၆-ႏွစ္ၾကာ ( ၉၇-မွ-၁၀၃ ထိ )။
၁၉။ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္သည့္ေနရာ=ဥရုေ၀ဠေတာ
၂၀။ ဘုရားျဖစ္ခ်ိန္ သက္ေတာ္=၃၅-ႏွစ္အရြယ္

၂၁။ ဘုရားပြင့္ရာ သက္တမ္း=၁၀၀-တမ္း
၂၂။ အလုပ္အေကၽြး=ပဥၥ၀ဂၢီ ငါးဦး ( ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ခိုက္ )။
၂၃။ တရားဦးေဟာသည့္ေနရာ=ဗာရာဏသီ မိဂဒါ၀ုန္ေတာ
၂၄။ ပထမဆံုး သာ၀က=ပဥၥ၀ဂၢီ ငါးဦး
၂၅။ ေနာက္ဆံုးကၽြတ္ေသာ သာ၀က=သုဘဒၵပရိဗိုဇ္
၂၆။ လက္ယာရံ အဂၢသာ၀က-အရွင္သာရိပုတၱရာ
၂၇။ လက္၀ဲရံ အဂၢသာ၀က=အရွင္ေမာဂၢလာန္
၂၈။ အဆံုးအမ သာသနာ=ပရိယတၱိ, ပဋိပတၱိ, ပဋိေ၀ဓ
၂၉။ က်င့္စဥ္သိကၡာ=သီလ, သမာဓိ, ပညာ
၃၀။ ခ်မွတ္ေသာ လမ္းစဥ္=မဇၩိမပဋိပဒါ ( မဂၢင္လမ္းစဥ္ )။

၃၁။ သေႏၶယူေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၆၇-ခု၊ ၀ါဆိုလျပည့္၊ ၾကာသပေတးေန႔။
၃၂။ ဖြားျမင္ေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု၊ ကဆုန္လျပည့္၊ ေသာၾကာေန႔။
၃၃။ ေတာထြက္ေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၉၇-ခု၊ ၀ါဆိုလျပည့္၊ တနလၤာေန႔။

၃၄။ ဘုရားျဖစ္ေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု၊ ကဆုန္လျပည့္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔။
၃၅။ ဓမၼစၾကာေဟာေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု၊ ၀ါဆိုလျပည့္၊ စေနေန႔။
၃၆။ ပရိနိဗၺာန္စံေသာန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု၊ ကဆုန္လျပည့္၊ အဂၤါေန႔။
၃၇။ ေတေဇာဓာတ္ေလာင္ေသာေန႔=မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု၊ ကဆုန္လဆုတ္ ၁၂-ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔။
..............................................................................................................................................
ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ ဗုဒၶ၀င္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေဆာင္ပုဒ္

မ, သိ, ၾက, လတ္ ၊ ေတြး, ဆ, အပ္ ၊ ေန႔ျမတ္ ခုနစ္ေထြ ။
သန္, ဖြား, ေတာ, ပြင့္ ၊ စက္, စု, သင့္ ၊ ရွင္ပင့္ သာကီေဆြ ။

ရွင္းလင္းခ်က္။
၁။
မ=ၾကာသပေတးေန႔တြင္
သန္=ပဋိသေႏၶ ေနေတာ္မူပါသည္။

၂။
သိ=ေသာၾကာေန႔တြင္
ဖြား=ဖြားျမင္ေတာ္မူပါသည္။

၃။
ၾက=တနလၤာေန႔တြင္
ေတာ=ေတာထြက္ေတာ္မူပါသည္။

၄။
လတ္=ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္
ပြင့္=ဘုရားပြင့္ (ျဖစ္) ေတာ္မူပါသည္။

၅။
ေတြး=စေနေန႔တြင္
စက္=ဓမၼစၾကာတရား ေဟာေတာ္မူပါသည္။

၆။
ဆ=အဂၤါေန႔တြင္
စု=စုတိ ( ပရိနိဗၺာန္ ) စံေတာ္မူပါသည္။

၇။
အပ္=တနဂၤေႏြေန႔တြင္
သင့္=ေတေဇာဓာတ္ ( မီးသင့္ ) ေလာင္ေတာ္မူပါသည္။


...............................................................................................................................................
ဗုဒၵဘာသာ၀င္တိုင္းရသင္႔တဲ႔ဘုရားရွီခိုးပါ
( လယ္တီဆရာေတာ္ ေရးသားေသာ ဗုဒၶ၀င္ဘုရားရွိခိုး လကၤာ )

၁။ သေႏၶယူေသာေန႔ ( မ=သန္ )



သံုးလူ႔ရွင္ပင္၊ ကၽြန္႔ထိပ္တင္၊ ေသာင္းခြင္စၾကာ၀ဠာ၊ နတ္ျဗဟၼာတို႔၊ ညီညာရံုးစု၊ ေတာင္းပန္မႈေၾကာင့္၊ ရတုနဂို၊ ရႊန္းရႊန္းစိုသည္၊ ၀ါဆိုလေျပ႔၊ ၾကြက္မင္းေန႔၀ယ္၊ ခ်မ္းေျမ႔ၾကည္ျဖဴ၊ သေႏၶယူသည္၊ နတ္လူျငိမ္းဖို႔ ကိန္းပါကိုး။



၂။ ဖြားေတာ္မူေသာေန႔ ( သိ=ဖြား )



သေႏၶယူကာ၊ ဆယ္လၾကာေသာ္၊ မဟာသကၠရာဇ္၊ ေျခာက္ဆယ့္ရွစ္ၾကံဳ၊ ကဆုန္လေျပ့၊ ေသာၾကာေန႔၀ယ္၊ ခ်မ္းေျမ့စံုစီ၊ လုမၺိနီ၌၊ မဟီလႈိက္ဆူ၊ ဖြားေတာ္မူသည္၊ နတ္လူေအာင္ျမိဳ႔ လမ္းပါကိုး။



၃။ ေတာထြက္ေသာေန႔ ( ၾက=ေတာ )



ဖြားျမင္ေျမာက္ေသာ္၊ ဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္၀ယ္၊ ပ်ိဳႏုနယ္၌၊ သံုးသြယ္ေရႊနန္း၊ သိမ္းျမန္းျပီးလစ္၊ ဆယ့္သံုးႏွစ္လွ်င္၊ ဘုန္းသစ္လွ်ံလူ၊ စံေတာ္မူ၍၊ ရြယ္မူႏုျဖိဳး၊ ႏွစ္ဆယ့္ကိုး၀ယ္၊ ေလးမ်ိဳးနိမိတ္၊ နတ္ျပဟိတ္ေၾကာင့္၊ ေရႊစိတ္ျငင္ျငိဳ၊ သံေ၀ပိုက၊ ၀ါဆိုလေျပ့၊ က်ားမင္းေန႔၀ယ္၊ ခ်မ္းေျမ့ရဂံု၊ ေတာရလႈံသည္၊ စံုျမိဳင္ပင္ရိပ္ ခန္းမွာကိုး။



၄။ ဘုရားျဖစ္ေသာေန႔ ( လတ္=ပြင့္ )



ေတာရပ္ျမိဳင္ေပၚ၊ ေျခာက္ႏွစ္ေပ်ာ္၍၊ ခါေတာ္တဖံု၊ ပြင့္ခ်ိန္ၾကံဳက၊ ကဆုန္လေျပ့၊ ဆင္မင္းေန႔၀ယ္၊ ေျမ့ပရေမ၊ ပလႅင္ေဗြထက္၊ ေရႊေညာင္ေတာ္ႀကီး၊ ဗိတာန္ထီးႏွင့္၊ မျငီးၾကည္ျဖဴ၊ ေနေတာ္မူလ်က္၊ ရန္ျမဴခပင္း၊ အမိုက္သင္းကို၊ အရွင္းပယ္ေဖ်ာက္၊ အလင္းေပါက္က၊ ထြန္းေတာက္ဘုန္းေတာ္၊ ေသာင္းလံုးေက်ာ္သည္၊ သံုးေဖာ္လူတို႔ ျငမ္းပါကိုး။



၅။ ဓမၼစၾကာေဟာေသာေန႔ ( ေတြး=စက္ )



ဘုရားျဖစ္ခါ၊ မိဂဒါသို႔၊ စၾကာေရႊဘြား၊ ျဖန္႔ခ်ီသြား၍၊ ငါးပါး၀ဂၢီ၊ စံုအညီႏွင့္၊ မဟီတေသာင္း၊ တိုက္အေပါင္းမွ၊ ခေညာင္းကပ္လာ၊ နတ္ျဗဟၼာအား၊ ၀ါဆိုလေျပ့၊ စေနေန႔၀ယ္၊ ေၾကြ ႔ေၾကြ ႔လွ်ံတက္၊ ဓမၼစက္ကို၊ မိန္႔ျမြက္ေထြျပား၊ ေဟာေဖာ္ၾကားသည္၊ တရားနတ္စည္ ရြမ္းတယ္ကို။



၆။ ပရိနိဗၺာန္စံေသာေန႔ ( ဆ=စု )




တရားနတ္စည္၊ ေဆာ္ရြမ္းလည္က၊ သံုးမည္ဘံုသိုက္၊ တေသာင္းတိုက္၀ယ္၊ ကၽြတ္ထိုက္သသူ၊ နတ္လူျဗဟၼာ၊ သတၱ၀ါကို၊ ေခမာေသာင္သို႔၊ ေဖာင္ကူးတို႔ျဖင့္၊ ေဆာင္ပို႔ျပီးခါ၊ ၀ါေလးဆယ့္ငါး၊ သက္ကား ရွစ္ဆယ္၊ စံုျပည့္ၾကြယ္က၊ ရာေလးဆယ့္ရွစ္၊ သကၠရာဇ္၀ယ္၊ နယ္မလႅာတိုင္း၊ စံႏႈိင္းမယုတ္၊ ကုသိနာရံု၊ အင္ၾကင္းစံု၌၊ ကဆုန္လေျပ့၊ အဂၤါေန႔၀ယ္၊ ခ်မ္းေျမ့နိဗၺဴ၊ စံေတာ္မူသည္၊ ၀ွန္းဆူေသာင္းလံုး ေက်ာ္တယ္ကို။


၇။ ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ေသာေန႔ ( အပ္=သင့္ )




နိဗၺဴစံျပီ၊ ရႈမအီသား၊ သိဂႌေရႊေလွာ္၊ အေလာင္းေတာ္ကို၊ ထိုေရာ္ကဆုန္၊ လဆုတ္ၾကံဳ၍၊ ဂဠဳန္ေန႔၀ယ္၊ ခိုးေငြ႔မေႏွာ၊ ဓာတ္ေတေဇာလွ်င္၊ ရွင္ေစာဉာဏ္စက္၊ ဓိ႒ာန္ခ်က္ျဖင့္၊ လွ်ံတက္ေကာ္ေရာ္၊ မီးပူဇာ္သည္၊ ေမြေတာ္ရွစ္စိတ္ ၾကြင္းတယ္ကို။

ထိုခုနစ္ေန႔၊ သာခ်မ္းေျမ့ကို၊ ေဆြ႔ေဆြ႔ၾကည္ျဖဴ၊ အာရံုယူလ်က္၊ သံုးလူတို႔နတ္၊ ျမတ္ထက္ ျမတ္သား၊ အထြဋ္ေခါင္ဖ်ား၊ ကိုယ္ေတာ္ဘုရားကို၊ သံုးပါးမွန္စြာ၊ ၀ႏၵနာျဖင့္၊ သဒၶါျဖိဳးျဖိဳး၊ ကၽြန္ရွိခိုးသည္၊ ေကာင္းက်ိဳးခပ္သိမ္း ၾကြယ္ေစေသာ္။

ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာကိုေခၚပါသလဲ


"ဆရာေတာ္ဘုရား၊ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာကိုေခၚပါသလဲဘုရား၊
ဘာသာျခားတစ္ဦးဦးက ေမးလာလွ်င္ မည္သို႔ ေျဖရမွာပါလဲဘုရား တုိတိုရွင္းရွင္းနဲ႔ နားလည္ေအာင္ ျပန္ေျပာျပႏိုင္ေအာင္ ေျဖဆိုေတာ္မူပါဘုရား၊
ဆရာေတာ္ဘုရားကို ဆရာလုပ္တာ မဟုတ္ပါဘုရား၊
အခ်ဳိ႔က ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ -
(၁) ကံ၊ ကံရဲ႔ အက်ဳိးကို ယံုၾကည္ရမယ္၊
(၂) အတိတ္ဘဝ ရိွတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရမယ္၊
(၃) ဘဝရဲ႔ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ ရိွတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရမယ္ - လုိ႔ အမိန္႔ရိွပါတယ္။"

"အခ်ဳိ႔က 'ဗုဒၶဘာသာ' ဆိုတာ ဗုဒၶဆိုတာ ဘုရား၊ ဘာသာဆိုတာ အယူဝါဒ၊ ဘုရားရဲ႔ အယူဝါဒလုိ႔ ေျဖဆိုၾကပါတယ္ဘုရား။"

"အခ်ဳိ႔ကလည္း သာသနာဆိုတာ အဆံုးအမ၊ ဘုရားရဲ႔ အဆံုးအမ၊ သာသနာကို ဗုဒၶဘာသာေခၚေၾကာင္း ေျပာၾကပါတယ္ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္က ဗုဒၶဘာသာ သာသနာကို အေသးစိတ္ ေသေသခ်ာခ်ာ သိခ်င္ေနပါတယ္ဘုရား။ ဆရာေတာ္ဘုရား ေျဖၾကားေပးပါဘုရား"

"အံမေလး၊ အေမးသာေျပာရတယ္၊ အေျဖေတြကလည္း စံုလုိ႔ပါလား၊ ဘုန္းႀကီးက ဘယ္လုိေျဖရမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ပါဘူး"

"ဆရာေတာ္က တပည့္ေတာ္နားလည္ေအာင္ ေျဖပါဘုရား၊ အဲဒီအေျဖေတြကို စိတ္တုိင္းမက်လုိ႔ ဆရာေတာ္ဘုရားကို ထပ္မံေမးေလွ်ာက္ျခင္းပါဘုရား"

"အင္း ... ဘုန္းႀကီးေျဖမွ ပို႐ႈပ္ကုန္ရင္ ခက္မယ္။"

"ဆရာေတာ္ဘုရား ေျဖရင္ ရွင္းမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္၊ ေျဖေပးပါဘုရား။"

"အင္း ... ေျဖရမယ္ဆိုရင္ ဘုန္းႀကီးက ဗုဒၶဘာသာလုိ႔ ေခၚတာကို လံုးဝမႀကိဳက္ပါ၊ ဗုဒၶသာသနာလုိ႔ ေခၚမွ ႀကိဳက္ပါတယ္၊ (သို႔) ဗုဒၶဝါဒလုိ႔ ေခၚမွ ၾကိဳက္ပါတယ္"

"ဘာျဖစ္လုိ႔ပါလဲ ဘုရား"

"ဘုန္းႀကီးတို႔ ပိဋကတ္ေတာ္မွာ ဗုဒၶဘာသာလုိ႔ တြဲေခၚတဲ့စကားလုံး တစ္လံုးမွ မရိွပါ၊ ဗုဒၶသာသနာလုိ႔ တြဲေခၚတဲ့ စကားလံုးေတြေတာ့ အမ်ားႀကီး ရိွတယ္။ 'ဗုဒၶသာသန'ကို ျမန္မာလုိျပန္ရင္ 'ဗုဒၶရဲ႔ အဆံုးအမ' လုိ႔ ျပန္တာေကာင္းပါတယ္။ ဘုရားရဲ႔ အဆံုးအမလုိ႔ ျပန္ရင္ အျခားဘုရားေတြနဲ႔ ေရာေႏွာသြားမွာ စိုးလုိ႔ပါ၊ အဲဒီ ဗုဒၶက ဘယ္လုိသာသန အဆံုးအမေတြ ေပးခဲ့လဲေမးရင္ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာျပပါလား ေမးရင္ ဒီပါဠိဟာ အခ်ဳပ္ပါပဲ။

သဗၺပါပႆ အကရဏံ၊
ကုသလႆ ဥပသမၸဒါ။
သစိတၱ ပရိေယာဒပနံ၊
ဧတံ ဗုဒၶါန သာသနံ။ ... တဲ့"

"အဲဒီမွာ ဗုဒၶါန သာသနံ-ဆုိတာ ဗုဒၶသာသနာ-ဆုိတာပါပဲ၊ အဲဒီပါဠိကို ျမန္မာမျပန္ဘဲ ရွစ္လံုးဘြဲ႔နဲ႔ ျပန္ၾကည့္ရေအာင္ပါ။"

အကုသိုလ္စု၊ မျပဳေရွာင္ခြာ၊
ကုသုိလ္အမ်ား၊ ႀကိဳးစားစံုစြာ၊
မိမိစိတ္ရင္း၊ ပြတ္ဝင္းျဖဴငွာ၊
ဤသံုးပါး၊ ဘုရားသာသနာ။ ... တဲ့"

"ဘုရားသာသနာဆုိတာ ဗုဒၶသာသနာ၊ ဗုဒၶအဆံုးအမကို ေခၚတယ္၊ ဗုဒၶတုိင္းရဲ႔ အဆံုးအမကို ေခၚပါတယ္။ အဲဒီအဆံုးအမကို ျမန္မာစကားေျပနဲ႔ ေျပာရရင္ -
(၁) အကုသုိလ္မွန္သမွ် ဘာမွ မလုပ္နဲ႔၊
(၂) ကုသိုလ္ကို စံုေအာင္လုပ္၊
(၃) မိမိစိတ္ကို ျဖဴစင္ေအာင္ထား။... တဲ့ "

"အဲဒီအဆံုးအမ သံုးမ်ဳိးကို အက်ယ္ခ်ဲ႔ရင္ နိကာယ္ငါးရပ္ ပိဋကတ္သံုးပံု ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီအဆံုးအမ တစ္နည္းေျပာရရင္ 'ဓမၼဝိနယ'လုိ႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္၊ ဓမၼဝိနယနဲ႔ သာသနသည္ သေဘာခ်င္းတူပါတယ္။ သာသနကို တရားကိုယ္အခ်ဳပ္ေကာက္ရင္- မဂ္ေလးတန္၊ ဖုိလ္ေလးတန္၊ နိဗၺာန္ပရိယတ္ကို ေကာက္ရသလုိ ဓမၼဝိနယ-အရလည္း အဲဒီတရားေတြပဲ ေကာက္ရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘုန္းႀကီးက ဗုဒၶသာသနာ၊ ဗုဒၶဝါဒလုိ႔ ေခၚတာပဲ ႀကိဳက္ပါတယ္။"

"မွန္ပါဘုရား၊ ဆက္ရွင္းပါဦး ဘုရား"

သူတို႔ နားလည္သလုိ သူတို႔ ဘာသာမ်ားနဲ႔ တန္းတူထားၿပီး သူတို႔အေခၚအတိုင္း ေခၚေဝၚရာမွ 'ဗုဒၶဘာသာ' ဆိုတဲ့ အေခၚ ျဖစ္လာတာပါ၊ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဂ်ပ္ဆင္အဘိဓာန္မွ ဘာသာျပန္ဆုိခ်က္ကို နားေယာင္ၿပီး ေခၚရာမွ ဗုဒၶဘာသာဆုိတဲ့ အသံုးအႏႈန္း ေပၚေပါက္လာပါတယ္။"

"ဘာသာဆုိတာ တစ္ဆူတည္းေသာ ဘုရားကို ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာကို ဘာသာလုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒ ဗုဒၶသာသနာက ဒီလုိ မဟုတ္ပါ၊ ဂဂၤါဝါဠဳ သဲစုမက ပြင့္ေတာ္မူတဲ့ ဘုရားအမ်ားကို ယံုၾကည္တဲ့ ဝါဒပါ။ တစ္ဆူတည္းေသာဘုရားကို ကိုးကြယ္တဲ့ Religion ဘာသာမဟုတ္ျခင္းေၾကာင့္ ဗုဒၶဝါဒကို ဗုဒၶဘာသာ-လုိ႔ မေခၚသင့္ပါ။ ဗုဒၶဝါဒ၊ ဗုဒၶသာသနာလုိ႔သာ ေခၚသင့္ပါတယ္။"

"ေအး ... ဘာသာေရးဆိုတာ ထာဝရဘုရားသခင္နဲ႔ ျပန္လည္ပူးေပါင္းရန္ မွန္ကန္တဲ့နည္းလမ္းကို ေခၚပါတယ္။ ဗုဒၶသာသနာ ဝါဒဟာ ထာဝရ ဘုရားသခင္နဲ႔ ျပန္လည္ပူးေပါင္းရန္ မွန္ကန္တဲ့ နည္းလမ္း ဟုတ္ရဲ႔လား"

"မဟုတ္ပါဘုရား"

"ေအး ... ဘာသာေရးဆိုတာ ႐ိုေသကိုင္း႐ႈိင္းမႈ (သို႔) ထာဝရ ဘုရားသခင္အား ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဳးမႈကို ေခၚပါတယ္၊ ဗုဒၶဝါဒသည္ အဲဒီလုိ မဟုတ္ပါ၊ ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးဆိုတာ ထာဝရဘုရား၊ အတၱဝိညာဏ္၊ ေကာင္းကင္ဘံု ဆုေတာင္းပတၳနာတို႔နဲ႔ မ်ားစြာဆက္စပ္ေနတဲ့ ယံုၾကည္မႈ တစ္ရပ္ကို ေခၚပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒက ထာဝရဘုရား၊ အတၱဝိညာဏ္၊ ေကာင္းကင္ဘံု ဆုေတာင္းမႈကို လက္မခံလုိ႔ ဗုဒၶဘာသာ-လုိ႔ မေခၚသင့္ပါေနာ္"

"မွန္ပါဘုရား"

"ေအး ... ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ဗုဒၶကို ကုိးကြယ္တာက ဗုဒၶရဲ႔ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကို ယံုၾကည္ကိုးကြယ္တာပါ၊ ဘုရားရွင္ကို ကယ္တင္ရွင္အေနမ်ဳိးနဲ႔ ယံုၾကည္တာ မဟုတ္ပါ၊ ကိုးကြယ္တာ မဟုတ္ပါ။ ၿပီးေတာ့ ဗုဒၶသာသနာေတာ္မွာ ဗုဒၶက ဆရာစား၊ ဗုဒၶက လက္ဆုပ္၊ လက္ကိုင္ လွ်ဳိ႔ဝွက္ထားတဲ့ 'အာစရိယမု႒ိ' မရိွပါ၊ ဗုဒၶက်င့္သလုိ က်င့္က ဗုဒၶျဖစ္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ထားခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒ၊ ဗုဒၶသာသနာက ဆုေတာင္းသက္သက္ ဝါဒမဟုတ္ပါ၊ ဆုေတာင္းဘာသာ မဟုတ္ပါ။ ဆုေတာင္းသက္သက္ဆုိရင္ ဘာသာေရးလုိ႔ ေခၚရပါတယ္။ ဒါျဖင့္ ဗုဒၶဝါဒ ဗုဒၶသာသနာမွာ ဆုေတာင္းမႈ မရိွဘူးလား-ဆိုေတာ့ ရိွပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒရဲ႔ ဆုေတာင္းမႈက ကိုယ္ျပဳထားတဲ့ ကုသုိလ္ကံရဲ႔ အက်ဳိးကို ေတာင္းယူတာပါ၊ ဘာမွမလုပ္ဘဲနဲ႔ ေတာင္းတာမဟုတ္ပါ၊ ယခုအခါမွာ ဗုဒၶဝါဒ၊ ဗုဒၶသာသနာဟာ ဘာသာေရးဆန္ေနၿပီေနာ္၊ သတိထားပါ။"

"မွန္ပါဘုရား"

"ဗုဒၶဝါဒဟာ ပစၥဳပၸန္ကံ ပစၥဳပၸန္ အေၾကာင္းအက်ဳိးတရားေတြကို ဦးစားေပးတဲ့ ဝါဒပါ။ ဗုဒၶဟာ ကိုယ္တုိင္ဓမၼကို ရွာေဖြၿပီး ကိုယ္တိုင္ ဗုဒၶျဖစ္မွ ဗုဒၶအျဖစ္ ေရာက္ပံု လမ္းစဥ္ က်င့္စဥ္ေတြပဲ ေဟာခဲ့ပါတယ္၊ ဆုေတာင္းဖုိ႔ မေဟာခဲ့ပါ။ အဲဒီအဆံုးအမ လမ္းစဥ္ေတြ မိမိတုိ႔ ကိုယ္ကို မိမိတို႔ အားကိုးၿပီး အဆင့္ဆင့္ေသာ ဝီရိယနဲ႔ အားထုတ္က်င့္ႀကံဖုိ႔သာ ေဟာခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒ၊ ဗုဒၶသာသနာမွာ ေမ့ေလ်ာ့ ေပါ့တန္ေနလုိ႔ မရပါ၊ သတိတရား လက္ကိုင္ထားၿပီး ႀကိဳးစား အားထုတ္ယူမွ ကိုယ္လုိရာ ရႏိုင္ပါတယ္။ ဗုဒၶသာသနာက ကိုယ္အက်ဳိးကိုယ္စံ၊ ကိုယ့္အျပစ္ ကိုယ္ခံပါ၊ ဗုဒၶက အက်ဳိးကိုလည္း မေပးပါ၊ အျပစ္ကိုလည္း မေပးပါ၊ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶကို မေၾကာက္ရပါ။ ၿပီးေတာ့ ဗုဒၶသာသနာမွာ ဗုဒၶကို နည္းေပးလမ္းညႊန္အျဖစ္နဲ႔ အားထားယံုၾကည္တဲ့ သေဘာမ်ဳိးပါ၊ မိမိကုိယ္ကို လံုးဝပံုအပ္ၿပီး အားကိုးတဲ့ သေဘာမ်ဳိး မဟုတ္ဘူးေနာ္"

"မွန္ပါဘုရား"

"ဗုဒၶသာသနာမွာ ဗုဒၶအတြက္ ဘာမွလုပ္ေပးစရာ မလုိပါ၊ ဘာသာေရးမွာ ဘာသာဘုရားအတြက္ လုပ္ေပးရပါတယ္။ ဗုဒၶသာသနာမွာ ဗုဒၶက လမ္းညႊန္တဲ့ ကိစၥပါ၊ ဗုဒၶသာသနာဝင္ေတြက လုိက္နာက်င့္ႀကံရသူေတြပါ။ ဗုဒၶဝါဒ၊ ဗုဒၶသာသနာမွာ ကိုယ့္အတြက္ ကိုယ္က်င့္တာသည္ပင္လွ်င္ ဗုဒၶကို အျမတ္ဆံုး ပူေဇာ္ျခင္းျဖင့္ ပူေဇာ္တယ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။"

"ဗုဒၶဝါဒက အတၱဟိတ = ကိုယ္က်ဳိးက်င့္သက္သက္နဲ႔ ပရဟိတ = သူတစ္ပါးအက်ဳိးသက္သက္က်င့္တဲ႔ဝါ

ဒႏွစ္ခုရဲ႔ အလယ္က သြားတဲ့ အလယ္အလတ္ လမ္းစဥ္ဝါဒပါ၊ သာသနာပါ၊ ဘာသာမဟုတ္ပါ။ ကဲ ဒီေလာက္ဆိုရင္ ရွင္းၿပီးလား။"

"ရွင္းပါၿပီ ဘုရား"

အားလံုးသႏၲာန္၊ အျမင္မွန္၊ လ်င္ျမန္ရေစေသာ္ ...

(ဓမၼဒူတ အရွင္ပညာေဇာတ)
[၁၉၉၄ ခုႏွစ္၊ မတ္လထုတ္၊ ျမတ္ဆုမြန္ မဂၢဇင္း၊ စာ-၃၀]

Myanmar - Golden Land Of Pagodas And Temples

Loading images, Please wait...

 

 

 

 
Pagodas and Buddhist temples - a sort of synonym of Myanmar, the Golden, "or" Land of Pagodas ". Britain conquered Burma for 62 years (1824 - 1886) and turned it into its Indian Empire. Burma was a province of India until 1937 and then became a separate self-governing colony. Independence was won it in 1948. In general Ne Win dominated the government from 1962 to 1988, first as a military commander and then as a self-proclaimed president and political figure. Despite multiparty elections in 1990, in which the main opposition party - National League for Democracy - won, the ruling council refused to transfer power. League leader and Nobel Peace Prize, Aung San Suu Kyi is under house arrest from 1989 to 1995 and from 2000 to 2002, sat in jail in May 2003 and is now again under house arrest. In December 2004, the Board announced the extension of her arrest, at least for another year. Her supporters, as well as all those who are fighting for democracy and human rights are attacked or jailed.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   


ဤပိုစ္ကို ဖတ္ၿပီးမွ ဘုရားသြားဖူးၾကည့္ပါ...

ဘုရားသို႕မွန္း ေျခတလွမ္း သိန္းသန္းမကထိုက္
လွဴသူ၊ ဖူးသူ၊ ေပးေ၀သူ နတ္လူ ဘံုသို႕ဆိုက္


ဆိုေသာ လကၤာေလးကို သေဘာေပါက္လာပါလိမ့္မည္..

ထို ့အျပင္
ေစတီေတာ္မွ ညႊန္ျပေသာ သေကၤတမ်ားမွ ေဟာေျပာေနေသာ တရားေတာ္မ်ားကို ဆင္ျခင္ ႏွလံုးသြင္း ႏိုင္ပါက ပါရမီ ရင့္သန္ၿပီးသူ ျဖစ္ပါက ဘုရားဖူးရင္းပင္ နိဗၺာန္ရႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာမည္ဆိုပါက. လြန္ အံ့မထင္


ေစတီဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရ

ေစတီဆိုတဲ့ေဝါဟာရက ဗုဒၶဘုရားရွင္ မပြင့္ထြန္းခင္ကတည္းက အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ေဝသာလီျပည္ႀကီးရဲ႕ အနီးပတ္ဝန္းက်င္မွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အရာဌာနေတြကို ေစတီီသမုတ္ၿပီး ကိုးကြယ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေစတီေတြ မ်ားစြာရွိခဲ့ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေစတီေတြကေတာ့ နတ္ဘီလူးႀကီးမ်ားကို ရည္မွတ္ၿပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့ နတ္ကြန္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေတာ့ နတ္ႀကီးတယ္ ဆိုၿပီး မခူးၾကနဲ႔ မဖ်က္ဆီးၾကနဲ႔ စသည္ျဖင့္ သီးျခားသတ္မွတ္ထားတဲ့ ဥယ်ာဥ္ႀကီးေတြျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေစတီေတြဟာ ေတာင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေစတီဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္

ေစတီဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္မွာ အရိုအေသျပဳအပ္ေသာ အရာ၊ ဌာန အားလံုးပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ျမန္မာလို ျပန္ရင္ အရိုအေသျပဳအပ္ေသာ သေကၤတ ဆိုတာပဲ သင့္ေတာ္မယ္ထင္ပါတယ္။

ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာျပင္ပမွ ေစတီမ်ား

ဟိႏၵဴ ဘုရားေစတီမ်ား ၊ ဒီေန႔ေခတ္ Holy City ေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရတဲ့ လာဆာ၊ မကၠာ၊ ေဂ်ရုဆင္ တို႔လို ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြဟာလည္း သက္ဆိုင္ရာ ဘာသာဝင္တို႔ရဲ႕ အရိုအေသေပးရာ ဌာနေတြ ျဖစ္လို႔ အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ အတိုင္းေျပာရရင္ ေစတီေခၚထိုက္ပါတယ္။
(အခုေျပာခဲ့တဲ့ ေစတီေတြကေတာ့ ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာ ျပင္ပက ေစတီေတြပါ )

ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာတြင္းက ေစတီ(၄)မ်ဳိး

ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ အရိုအေသအေလးအျမတ္ျပဳၾကတဲ့ သာသနာတြင္း ေစတီေတြကေတာ့ အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း ၄-မ်ိဳးရွိပါတယ္။

၁) ဓာတုေစတီ-ဘုရား၊ ရဟႏၲာမ်ား၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ား
၂) ဓမၼေစတီ-ဘုရားရွင္ ေဟာၾကားခဲ့ေသာတရားေတာ္မ်ား
၃) ပရိေဘာဂေစတီ- ဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္က သံုးေဆာင္ခဲ့ေသာ အသံုးအေဆာင္မ်ား
၄) ဥဒၵိႆကေစတီ- ဘုရားရွင္ကို ရည္မွန္းၿပီး ထုလုပ္ထားေသာ ရုပ္ပြားဆင္းတုေတာ္မ်ား

ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ အေနနဲ႔ အေလးအျမတ္ျပဳတဲ့ ေနရာဌာနေတြလည္း ရွိေသးပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ဗုဒၶဂါယာ အစရွိတဲ့ သံေဝဇနိယ ေလးဌာနတို႔ပါပဲ။

ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ အေနနဲ႔ အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ေစတီေတြ၊ သံေဝဇနိယ ေလးဌာနလို ေနရာေတြ အရုိအေသေပးၾက၊ ကိုးကြယ္ၾကတဲ့ အခါမွာလည္း နည္းလမ္းမွန္ဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ မရွိေတာ့တဲ့ေနာက္ပိုင္းက်မွ ဗုဒၶရွင္ေတာ္အမွတ္တရ အျဖစ္နဲ႔ သေကၤတျပဳထားတဲ့ အရာေတြကို မဆိုထားနဲ႔ ဗုဒၶရဲ႕သက္ရွိထင္ရွား ကိုယ္ကာယႀကီးကို ကိုးကြယ္တာေတာင္ နည္းမွန္လမ္းမွန္ မဟုတ္ရင္ ဗုဒၶက အားမေပးခဲ့ပါဘူး။ ကဲ့ရဲ႕ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

ကိုးကြယ္ပံုနည္းလမ္းမမွန္တဲ့အခါ ဓာတ္ေတာ္စစ္ေတြ၊ ပရိေဘာဂ အစစ္ေတြ ရွိေနေသာ္လည္း ဗုဒၶရွင္ေတာ္နဲ႔ လံုးဝမလြဲ တစ္ေထရာတည္းတူတဲ့ ပံုေတာ္ထုလုပ္ထားလည္း အက်ိဳးမ်ားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဂါယာအစရွိတဲ့ ေဒသေတြကိုသြားလည္း ေငြကုန္လူပန္းတာက လြဲလို႔ သံသရာအတြက္ အက်ိဳးမမ်ားပါဘူး။ ဂါယာက ျပန္လာလို႔လည္း ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။

ကၽြန္ေတာ္နားလည္သလို ေျပာရရင္ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ရဲ႕ ေစတီကိုးကြယ္ျခင္းဟာ ဗုဒၶဘုရားရွင္ဆီက ကယ္တင္ျခင္းတစံုတရာကို လိုခ်င္လို႔၊ ေကာင္းခ်ီးမဂၤလာေျမႇာက္စားျခင္း တစံုတရာ လိုခ်င္လို႔ မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ဘုရားေစတီ မ်ား ႏွင့္ ဗိသုကာပညာရပ္


ေဂါတမဗုဒၶသာသနာ၏ ပထမဦးဆံုးေသာ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာေစတီ

ေဂါတမဗုဒၶသာသနာ၏ ပထမဦးဆံုးေသာ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာေစတီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ကုန္ၿမိဳ ့ရွိ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးျဖစ္ပါ

တယ္..
( မွတ္ခ်က္။  ဤေစတီေတာ္သမိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရႊတိဂံုဘုရားသမိုင္း စာအုပ္တြင္ အေသးစိပ္ဖတ္ရႈႏိုင္သည့္အတြက္.. ယခု မေဖာ္ျပေတာ့ပါ )
ဒါေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာေစတီ ကို ရည္ညႊန္းတဲ့အခါမွာ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးနဲ ့သာ ကိုးကားေဖာ္ျပလိုပါတယ္...

ဗိသုကာပညာရပ္တစ္ခုအေနျဖင့္ ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုပါက ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ ျမန္မာတို ့၏ သီးျခားဗိသုကာလက္ရာစင္စစ္ ျဖစ္သည္ဆိုသည္ကို
ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားအရ သိရွိႏိုင္ပါသည္ 


၁.    ေရႊတိဂံုဘုရားသည္ အေပၚမွ မိုးၾကည့္လွ်င္ ပန္းတင္ခံုေခၚ ေအာက္ေျခအုတ္ခံုကို ေလးေထာင့္က်က် စတုရန္းပံုေဆာက္လုပ္ထားပါတယ္.
   ( ဟိႏၵဴ ဘုရားေစတီမ်ားသည္ ေအာက္ေျခအုတ္ခံုကို ျဖစ္ေစ၊ ေျမေပၚပိုင္း အေဆာက္အဦကို ျဖစ္ေစ အ၀ိုင္းပံုႏွင့္ အခံုးပံုကို အေျခခံၿပီး          ေဆာက္လုပ္ထားေၾကာင္း ေတြ ့ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္ . )
   
၂.    ပန္းတင္ခံုေပၚတြင္မွ ပစၥယာ သံုးဆင့္ေခၚ ေလွကားထစ္သဖြယ္ ပံုပန္းသ႑ာန္ကို ဆဌဂံ မွ အဆင့္ဆင့္ အဌဂံပံုသို႕ ေျပာင္းလဲ တည္ေဆာက္ထားပါတယ္..ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ စတုရန္းမွ စက္၀ိုင္းပံုသို႕ ေျပာင္းလဲ သြားဟန္ကို မ်က္စိ ပသာဒ ျဖစ္ဖြယ္ ပညာသားပါပါ ေျပေျပေလး ေျပာင္းလဲယူျခင္းျဖစ္ပါတယ္..

၃.    ပစၥယာ သံုးဆင့္ ေပၚတြင္ အမွ်ေ၀ျခင္း အထိမ္းအမွတ္ ေခါင္းေလာင္း ေမွာက္ကို တည္ထားရာ ေခါင္းေလာင္းေျခမွာ အခြက္ပံုျဖစ္ၿပီး ေခါင္းေလာင္း    စည္းရဲ႕အေပၚပိုင္းမွာ အခံုးပံုျဖစ္ျခင္း၊ အခံုးနဲ႕ အခြက္ကို ၾကည့္သူရဲ႕ အျမင္တြင္ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ဆက္ထားပံုကို ပညာရွင္မ်ားအေနနဲ ့   အတုယူၾကရပါတယ္

၄.    ေခါင္းေလာင္းေမွာက္ရဲ႕ အထက္တြင္ ၾကာေမွာက္ ၾကာလွန္ကို တည္ထားပံုမွာလည္း သည္သေဘာ တရား ပင္ျဖစ္သည္

၅.    ငွက္ေပ်ာဖူးတြင္ အထက္သို႕ ရွဴးတက္သြားၿပီးမွ ထိပ္ဆံုးတြင္ ထီးေတာ္နဲ႕ ျပန္အုပ္ထားေသာ ဒီဇိုင္းမွာ လည္း ဖူးေျမာ္သူရဲ႕စိတ္ကို ထိပ္ဆံုးသို႕    အာရံုစုစည္းေစၿပီးမွ ထီးေတာ္ကို ၾကည္ညိဳႏိုင္ေစရန္ ဆြဲေဆာင္ ေသာ လက္ရာေျမာက္သည့္ ဗိသုကာပညာရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္

၆.    ပုထိုးေတာ္ ဒီဇိုင္းျဖစ္ေသာ အာနႏၵာ ဘုရားသည္ ထိပ္ပိုင္းက ဟိႏၵဴ ဒီဇိုင္းဟု ထင္ရသေယာင္၊ ဆင္သ ေယာင္ ရွိေသာ္လည္း လိုဏ္သံုးထပ္ လုပ္ထားပုံမွာ လံုး၀မတူ ျခားနားျခင္းရဲ႕ သက္ေသျဖစ္ ၊ ေရႊတိဂံု ကဲ့သို႕ မတည္ရျခင္းမွာ အပူပိုင္းေဒသ ရပ္၀န္းတြင္ တည္ရသည့္အတြက္ ဘုရားဖူးလာသူမ်ားရဲ႕ ၾကည္ညိဳစိတ္ကို ဖန္တီးႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ပုထိုးေတာ္ကဲ့သို႕ တည္ျခင္း၊ လိုဏ္နံရံမ်ားရွိ ေက်ာက္ပန္း ဇကာမ်ားသည္ အေကာင္းဆံုး သက္ေသျဖစ္ျခင္း

   ၊ အျပင္ဘက္ဆံုး ေက်ာက္ပန္း ဇကာသည္ ဖုန္စစ္ရန္၊ အလယ္နံရံရွိ ေက်ာက္ပန္း ဇကာသည္ ေနေရာင္စစ္ရန္ ျဖစ္ၿပီး အတြင္းဘက္ဆံုး       ရုပ္ပြားေတာ္မ်ား တည္ထားရာ ဂႏၶကုဋီ၏ နံရံရွိ ေက်ာက္ပန္း ဇကာသည္ကား ေလပူစစ္ရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေက်ာက္ပန္း ဇကာမ်ားရဲ႕ ဒီဇိုင္းကို ၾကည့္ၿပီး    သိႏိုင္ျခင္း။
    ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ဘုရားဖူး လာသူသည္ ေနပူ၊ ေလပူ၊ ဖုန္ထူ တို႕ကို ျဖတ္ၿပီး ဘုရားဖူး လာရာတြင္ ပုထိုးေတာ္ ထဲသို႕ ေရာက္သည္ႏွင့္ လူေရာ စိတ္ပါ ေအးခ်မ္း တည္ၿငိမ္ သြားေစရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း၊
   ေနပူထဲမွ လာေသာ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္ ေနေသာ ဘုရားဖူးသူကို အလင္းေရာင္ စစ္ထား ေသာေၾကာင့္    ေမွာင္သေယာင္ အလင္းမွိန္ေသာ ပုထိုးေတာ္ထဲတြင္ စိတ္ကို တည္ၿငိမ္ ေစၿပီးမွ ရုပ္ပြားေတာ္ ေပၚတြင္သာ အလင္းက် ေရာက္ေန ေစရန္ စီစဥ္ထားေသာ ဗိသုကာ လက္ရာေၾကာင့္ အေမွာင္ထဲတြင္ လင္းေနေသာ ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဖူးေျမာ္ေစေလရာ ၾကည္ညိဳ သဒၶါစိတ္ကို ျဖစ္ေပၚေစျခင္း၊
   စိတ္ပညာကိုပါ အသံုးျပဳကာ ဘုရားကို ထိုကဲ့သို႕ေသာ ပံုပန္းသ႑ာန္ျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေသာ ဗိသုကာလက္ရာကို အေရွ႕ေတာင္ အာရွ တခြင္တြင္ေရာ၊ တကမၻာလံုး တြင္ပါ မေတြ ့ရွိရျခင္း

ထိုထိုေသာအေၾကာင္းတို႕ကို ဟိႏၵဴဘုရားမ်ား တြင္သာမက မည္သည့္လူမ်ိဳး၊ ဘာသာရဲ႕ အထိမ္းအမွတ္ မွာမွ မျမင္ဖူး ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာ့လက္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ေစတီပုထိုးမ်ားရဲ႕ ဗိသုကာ လက္ရာသည္ အတုမရွိ၊ ကိုယ္ပိုင္ လက္ရာသာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိႏုိင္ပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဘုရားေစတီ ပုထိုးမ်ား သို႕ ပံုမွန္ မဟုတ္ေတာင္ မၾကာခဏ သြားလာ ဖူးေျမာ္ ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ေန႕ႀကီးရက္ႀကီးမ်ားတြင္ လူငယ္ လူႀကီးမေရြး ဘုရားဖူး သြားၾကေလသည္။ သူလိုကုိယ္လို ဘုရားဖူးေနက် ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဖူးမယ့္ သာ ဖူးလိုက္သည္။ ဘုရားကို ဘာလို႕ သည္လို တည္ထား သလဲ ဆိုတာ၊ ဘုရားမွာ ဘာလို႕ သည္လိုေနရာ ေတြ ထည့္ထားသလဲ ဆိုတာ ေသခ်ာ စဥ္းစားရွာေဖြၾကသူ အင္မတန္ နည္းပါသည္။ အမႈမဲ ့ အမွတ္မဲ့ ေနၾကသူသာမ်ားပါသည္။

ဘာေၾကာင့္ ပန္းတင္ခံုလို႕ေခၚၿပီး သည္လိုပံုစံ တည္ထားရသလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ပစၥယာ ကို ၃ဆင့္ ထားရ သလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ေခါင္းေလာင္းေမွာက္မွာ ရင္စည္းကို ဘာ အဓိပၸာယ္နဲ႕ ထည့္ထားသလဲ။ ဘုရားမွာ ဘာေၾကာင့္ ေၾကာက္စရာ ဘီလူးပန္းဆြဲ ဆိုတဲ့ပံုနဲ႕ ဗိသုကာ လက္ရာ ပါေနရသလဲ။ ေဖာင္းရစ္က ဘာလို႕ ခုႏွစ္ရစ္ ျဖစ္ေနရသလဲ။ ၾကာကို ဘာေၾကာင့္ ေမွာက္လိုက္ လွန္လိုက္ ထည့္ထားရသလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ၾကာပန္းကိုမွ ေရြးထည့္ရသလဲ.. စသည္ စသည္ျဖင့္

ယခု ဤစာဖတ္ေနေသာ.. မိတ္ေဆြကေရာ..
( က်ေနာ္သည္လည္း.. ဤသို ့အမႈမဲ ့အမွတ္မဲ ့ ေနခဲ့ပါသည္ ။ မိမိ၏ ေလ့လာမႈ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္
အျခားေသာ ဘာသာျခား သူငယ္ခ်င္းမ်ားမွ ေမးျမန္းေသာအခါတြင္  သီးသန္ ့အဓိပၸါယ္ရွိတယ္..ဒါေပမယ့္ မိမိမွာ မသိေသးေၾကာင္း ၀န္ခံ ေျဖၾကားခဲ့ရသည္က မ်ားပါသည္။ ကဲ့ရဲ ့သူမ်ားရွိေသာအခါတြင္လည္း လူငယ္စိတ္ျဖင့္ မခံခ်င္စိတ္မ်ားေၾကာင့္ အခ်ိဳ ့ေသာ ဥပမာမ်ားျဖင့္ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းခဲ့ရေသာ္လည္း ရင္ထဲတြင္ မေကာင္းလွပါ..ေက်နပ္္အားရမႈ မရွိခဲ့ပါ )


ဘာေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာေစတီေတြကို ယေန ့ေတြ ့ျမင္ေနရေသာ ပံုမ်ားအတိုင္း တည္ထားခဲ့ပါသလဲ

ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာေစတီတစ္ခု ၏ ေအာက္ပါ အစိတ္အပိုင္းမ်ားႏွင့္ အမည္မ်ားက မည္သို ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို ရည္ညႊန္းေနၾကသနည္း..

၁။ ပန္းတင္ခံု
၂။ပစၥယာ ၃ ဆင့္
၃။ေခါင္းေလာင္းေမွာက္ ( သို ့ ) သပိတ္ေမွာက္
၄။ဘီလူးပန္းဆြဲ
၅။ခါးစည္း ေခၚ ရင္စည္း ၃ ေခ်ာင္း
၆။ေဖာင္းရစ္ (၇)ရစ္
၇။ ၾကာေမွာက္
၈။ ရႊဲလံုး
၉။ ၾကာလွန္
၁၀။ ငွက္ေပ်ာဖူး
၁၁။ထီးေတာ္
၁၂။ငွက္ျမားႏွား
၁၃။ထီးေတာ္
၁၄။ စိန္ဖူးေတာ္

ယင္းတို ့အျပင္ ေစတီအနီးရွိ ဟသၤာနားေနဟန္ တံခြန္တုိင္ကို ဘာေၾကာင့္ တည္ေဆာက္ထားၾကသလဲ....

၁. ပန္းတင္ခံုကို အက်ယ္ဆံုးနဲ႕ ေအာက္ဆံုးမွာထားတာဟာ လူ႕စိတ္ေတြထဲမွာ ေလာကုတၲရာနည္းနဲ႕ ပိုင္းျခားရင္ အဆင့္အနိမ့္ဆံုးလူမွာ လိုခ်င္မႈေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္လို႕ ေအာက္ဆံုးက ပန္းတင္ခံုကို အက်ယ္ဆံုး ထားေပးၿပီး ဥပမာေပးျခင္း၊ ဘုရားကို ပန္းကပ္လွဴလိုသူေတြ ပန္းတင္လို႕ရေအာင္ အျမင့္ခံုပံု ေဆာက္လုပ္ေပးထားျခင္းေၾကာင့္ ပန္းတင္ခံုဟု အမည္ေပးျခင္း

၂. ပစၥယာ ကို ၃ဆင့္ ထားရျခင္းမွာ တဏွာ ၃ပါးေခၚ လိုခ်င္မႈအုပ္စု ၃စုကို ရည္ညႊန္းေၾကာင္း၊
ယင္းတို႕မွာ
ဘ၀မရွိမႈကို လိုခ်င္ျခင္း
 (နိဗၺာန္ကို လိုခ်င္မႈျဖင့္ မရႏိုင္၊ အရာအားလံုး သူ႕သေဘာနဲ႕ သူ ျဖစ္ပ်က္မႈကို သိၿပီး အစြဲကၽြတ္ျခင္းျဖင့္သာ နိဗၺာန္ကို ရႏိုင္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အက်င့္တရားမရွိဘဲ နိဗၺာန္ကို လုိခ်င္ျခင္းသည္ ဒိဌိ တမိ်ဳးသာျဖစ္သည္။)၊
ဘ၀ကိုလိုခ်င္ျခင္း၊
ကာမဂုဏ္တရားမ်ား (ရုပ္အဆင္း၊ အသံ၊ အန႕ံ၊ အရသာ၊ အေတြ႕အထိ) တို႕ကို လိုခ်င္ျခင္း ဟူေသာ ေလာကုတၲရာနယ္ရဲ႕ ေအာက္ေျခက တဏွာသံုးပါးကို သတိေပးရန္ ပစၥယာ ကို ၃ဆင့္ ထားရျခင္း

၃. ေခါင္းေလာင္းေမွာက္ေခၚ သပိတ္ေမွာက္ရဲ႕ အဓိပၸာယ္မွာ အထက္ပါ သံသရာလည္ေစေၾကာင္း အခ်က္မ်ားကို မျပဳလုပ္၊ လက္မခံ ဟူေသာ အဓိပၸာယ္ျဖင့္ သပိတ္ေမွာက္သည္၊ ေခါင္းေလာင္းေမွာက္သည္ဟု လမ္းညႊန္ျခင္း

၄. သံသရာကို ဘီလူးလိုေၾကာက္ၿပီး အထက္နိဗၺာန္ ပန္းကို လွမ္းဆြဲေစခ်င္သည္ဟူေသာ သတိေပးခ်က္ကို ဘီလူးပန္းဆြ ဲ ျဖင့္ ဥပမာေပးျခင္း၊
ပံုပန္းသ႑ာန္ ၅ခုေျမာက္တြင္ ဘီလူးပန္းဆြဲကို ထားျခင္းမွာ
ဥာဏ္စဥ္ ၁၆ပါးရွိသည့္အနက္ ၅ဆင့္ေျမာက္ ဘယဥာဏ္ကို ညႊန္းဆိုလိုေသာေၾကာင့္ သည္ေနရာတြင္ ဘီလူးပန္းဆြဲ ကို ထားျခင္း၊
(အထက္ ျမန္မာျပည္တြင္ ဘီလူးကို ပါေအာင္ထည့္ၿပီး ေအာက္ျမန္မာျပည္ တြင္မူ ဘီလူး ထားျခင္း အဓိပၸာယ္ကို တလြဲေတြးသျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ဘီလူးကို အပါယ္ေလးဘံုသားဟု သတ္မွတ္ကာ ဘုရားတြင္ မထားခ်င္သျဖင့္ လည္းေကာင္း ဘီလူးမပါဘဲ ပန္းဆြဲကိုခ်ည့္သာ ထည့္ေလ့ရွိသည္ကို သီးျခား မွတ္သား ႏိုင္ပါသည္။ )
သည္ေနရာတြင္ ပန္းဆြဲ ၁၆ခု ရွိေနသည္မွာ ရိပ္သာမ်ားတြင္ ေယာဂီမ်ားကို တရားစစ္ရာတြင္ အဆင့္သတ္မွတ္ေသာ ေသာတာပတၲိ မဂ္ဥာဏ္ဖိုလ္ဥာဏ္ မရခင္ အေျခခံ ဥာဏ္စဥ္ ၁၆ပါးကို ညႊန္းျခင္း

၅. ခါးစည္း ေခၚ ရင္စည္း ၃ေခ်ာင္း ထားရျခင္းမွာ
မိမိရဲ႕ စိတ္နဲ႕လုပ္ရပ္ကို သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူေသာ ထိမ္းကြပ္မႈ ၃မ်ိဳးႏွင့္ ထိန္းကြပ္ရန္ သတိေပးလိုျခင္း

၆. ေဖာင္းရစ္ (၇)ရစ္မွာ ၀ိသုဒၶိ (၇)ပါးကို ရည္ညႊန္းျခင္း

၇. ေစတီေတာ္ရဲ႕ ၁၄ဆင့္ေျမာက္မွာ ၾကာေမွာက္ကို ထားျခင္းသည္ တရားအားထုတ္ေနေသာ ေယာဂီျဖစ္လ်က္ ေသာတာပတၲိ မဂ္ဥာဏ္ဖိုလ္ဥာဏ္ ရခါနီး ဥာဏ္စဥ္ ၁၄ဆင့္ေျမာက္ ေရာက္ေနေစဦးေတာ့ သံသရာအတြက္ စိတ္မခ်ရေသးဘဲ ထုိအခိ်န္တြင္ မေကာင္းမႈအကုသိုလ္မ်ားကို ေမွာက္မွားစြာ လုပ္မိႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ ထိုသို႕လုပ္မိပါက ေအာက္သံသရာ အပါယ္ေလးဘံုသို႕ ေမွာက္ေမွာက္မွားမွား ျပန္လည္က်ေရာက္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း သတိေပးလိုျခင္း

၈. ၾကာေမွာက္ႏွင့္ ၾကာလွန္ၾကားရွိ ရြဲလံုးမ်ားသည္ကား ဒႆန နယ္ကို ျပဆိုၿပီး ဥာဏ္စဥ္ အမွတ္ ၁၅ႏွင့္ ၁၆သည္ အျခားမရွိ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ေပၚေလ့ရွိၿပီး ေလာကီသားဘ၀၊ ေလာကီနယ္မွ ေလာကုတၲရာသားဘ၀၊ ေလာကုတၲရာနယ္သို႕ ကူးေျပာင္းျခင္းကို ျပဆိုျခင္း

၉. ၾကာလွန္သည္ ထို ဥာဏ္စဥ္ ၁၆ပါးလံုးကို ရရွိၿပီးပါက ေသာတာပန္ ျဖစ္ၿပီ ျဖစ္ၿပီး ေအာက္သံသရာကို ျပန္စရာမရွိေတာ့ဘဲ အထက္ မဂ္ဖိုလ္မ်ားကို ရရွိကာ အလြန္ဆံုးခုႏွစ္ဘ၀သာ သံသရာမွာ က်င္လည္ရၿပီး အထက္ နိဗၺာန္ကိုသာ ၀င္စံရေသာေၾကာင့္ အထက္သို႕လွန္တက္ေနေသာ ၾကာလွန္ကို ပံုဥပမာ ေပးထားျခင္း

၁၀. သေကၤတ၀ါဒ အရ ၾကာပန္းကို ထားရျခင္းမွာ ေရမွာ ႏြံမွာ ေပါက္ဖြားေသာ ၾကာပင္ျဖစ္လ်က္ ေရမစို၊ ႏြံမလူး၊ ေမႊးႀကိဳင္ သင္းပ်ံ႕ျခင္း ရွိေသာ ၾကာပန္းကဲ့သို႕ ေလာကီနယ္မွ လူသားအျဖစ္မွ ေလာကုတၲရာ နယ္သား ဘုရားျဖစ္ေအာင္ က်င့္ၾကံ ေအာင္ျမင္ရာတြင္ ဘုရားႏွင့္ၾကာပန္း တို႕တြင္ အဓိပၸာယ္ ဆင္တူေသာ ဂုဏ္ရည္ခ်င္းကို ဥပမာ ခိုင္းႏိႈင္း လိုေသာေၾကာင့္ ၾကာပန္းကို သံုးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား ဗ်ာဒိတ္ ခံစဥ္တြင္လည္း ၾကာပန္းကိုသာ ကပ္လွဴျခင္း၊ ဖြားစဥ္ကလည္း ၾကာပြင့္မ်ား အလိုလိုေပၚလာကာ ေျခခ်ရာတိုင္း ခံလာရျခင္း တို႕ေၾကာင့္ ၾကာပန္းသည္ ဗုဒၶ၏ သေကၤတ ျဖစ္ျခင္း၊

ငွက္ေပ်ာဖူး ဆိုတာ ငွက္ေပ်ာ တစ္ပင္ရဲ႕ နိဂံုး သေကၤတ ပါပဲ။ ေပတစ္သီး က်ီးတစ္သား ငွက္ေပ်ာ တစ္ပင္ တဲ့။ ငွက္ေပ်ာ တစ္ပင္ဟာ ငွက္ေပ်ာဖူး ထြက္လာၿပီး ငွက္ေပ်ာ တခိုင္ သီးၿပီးတာနဲ႕ သူ႕ဘ၀ ၿပီးဆံုး ရသလို ၾကာလွန္ အဆင့္ျဖစ္တဲ့ (သံသရာမွာ ေအာက္သံသရာကို လည္စရာ မလိုေတာ့တဲ့ နိဗၺာန္ ေရာက္ ဖို႕ ေသခ်ာ ေနတဲ့) ေသာတာပန္ အဆင့္ကို ေရာက္ၿပီ ဆိုရင္ သံသရာမွာ ဆက္ ရွင္သန္ က်င္ လည္ စရာ မလိုေတာ့တဲ့ အတြက္ သံသရာ ၿပီးဆံုးတဲ့ အတြက္ ငွက္ေပ်ာဖူးနဲ႕ တင္စား တာပါတဲ့။ ငွက္ေပ်ာဖူး ၿပီးရင္ေတာ့ အထက္ မွာ ထီးေတာ္ပဲ ရွိေတာ့တာမို႕ ထီးေတာ္နဲ႕ က်န္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ အေၾကာင္းကို ေအာက္မွ ဆက္လက္ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။ ေပဖူး ပံု မသံုးဘဲ ငွက္ေပ်ာဖူး ပံု သံုးရျခင္း အေၾကာင္းက မ်က္စိ အျမင္ထဲ မွာ ပံုပန္း သ႑ာန္ အရ ၾကည္ညိဳ သပၸါယ ျဖစ္မယ့္ပံုကို ေရႊးခ်ယ္္ျခင္းျဖစ္မယ္လို ့ထင္ျမင္မိပါတယ္။ တစ္ျခားအေၾကာင္းေၾကာင့္ဆိုရင္ သိတဲ့သူမ်ား ျဖည့္စြက္ေပးၾကေစလိုပါတယ္။ သိရွိရသေလာက္ ငွက္ေပ်ာဖူးဟာ အထက္ကိုပဲ တသမတ္တည္း ရွဴးၿပီး ထီးေတာ္ ခုႏွစ္ဆင့္ အျဖစ္ တက္သြား သလို ေသာတာပတၱိ မဂ္ဥာဏ္ ရၿပီး သား သူဟာလဲ အထက္မဂ္ ဖိုလ္ ၇ဆင့္ ဆီကို တသမတ္တည္း အစဥ္လိုက္ ရရွိ ေရာက္ရွိ သြားတဲ့ သေဘာကို ေဖာ္က်ဴးတဲ့ အေနနဲ႕ ငွက္ေပ်ာဖူးကို ၾကာလွန္နဲ႕ ထီးေတာ္ ၇ဆင့္ၾကား အခ်ိတ္အဆက္ မိမိ တည္ထား ေဆာက္လုပ္ ထားတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ေရႊတိဂံု ဘုရား သမိုင္း စာအုပ္ငယ္မွာ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္ )

၁၁. ထီးေတာ္ (၇) ဆင့္သည္ အထက္ဖိုလ္ ခုႏွစ္ပါးကို ျပဆိုျခင္း

၁၂. ငွက္ျမတ္နား ဆိုသည္မွာ ဘုရား၊ ရဟႏၲာတို႕ လက္ရွိဘ၀မွ နိဗၺာန္သို႕ မ၀င္စံမီ (သို႕မဟုတ္) ပရိနိဗၺာန္ မျပဳမီ ေခတၲခဏ နားေနရာအခိ်န္အခိုက္အတန္႕ကို ျပဆိုလိုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႕ျပင္ ေရႊတိဂံုဘုရား၏ ထို ဟသၤာအျမီးပံု ငွက္ျမတ္နားတြင္ ပတၲျမားကို ထုလုပ္ထားေသာ ဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ ေလးကို ျမဳပ္ႏွံဌာပနာ ထားျခင္းသည္ အဓိကသက္ေသျဖစ္ေၾကာင္း၊ ငွက္ျမတ္နား ဟုေခၚဆိုေလ့ရွိေသာ္လည္း တကယ္ေတာ့ အမ်ားသူငါ ေတြးထင္သလို ငွက္ၿမီးပံုကို ငွက္ျမတ္မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳသည္မဟုတ္ဘဲ နကၡတ္ေဗဒင္ ပညာ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳေသာ ဟသၤာပံု နကၡတ္ကို ယူကာ သည္ေစတီကို တည္ထားကိုးကြယ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အစြမ္းအစကို သမိုင္းမွတ္တမ္းတင္ရန္လည္းေကာင္း၊ ထိုျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ ကုသိုလ္ အက်ိဳး အထြဋ္အထိပ္ သို႕ ေရာက္ပါေစျခင္း အက်ိဳးငွာလည္းေကာင္း ဟသၤာအျမီးသ႑ာန္ တည္ထားျခင္း၊

၁၃. စိန္ဖူးေတာ္ သည္ အသခၤတဓာတ္ နိဗၺာန္ျမတ္ကို ရည္ညႊန္းျခင္း။ အျခားဓာတ္မ်ားကို ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ တို႕ျဖင့္ ျပင္လို႕ရႏိုင္ေသးသျဖင့္ သခၤတဓာတ္ဟုေခၚၿပီး နိဗၺာန္သည္ကား မည္သို႕မွ် ျပန္လည္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမရွိေတာ့ေသာ ဓာတ္ျဖစ္သျဖင့္ အသခၤတဓာတ္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ရည္ညႊန္းျခင္း

(က) ကာဗြန္ျဒပ္စင္ သည္ မီးေသြး၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ ဂ်ာမနီယမ္ႏွင့္ စိန္ဆိုၿပီး ေလးဆင့္ရွိရာတြင္ စိန္အဆင့္တြင္ ကာဗြန္ျဒပ္စင္သည္ အသန္႕စင္ဆံုးအဆင့္ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သလို ေသာတာပန္၊ သကဒါဂမ္၊ အနာဂမ္ႏွင့္ အရဟတၲ မဂ္ဖိုလ္ရၿပီးသူ ဘုရား၊ ရဟႏၲာ တို႕တြင္ ထိပ္ဆံုးအဆင့္ ဘုရားသည္ ကိေလသာ လံုး၀စင္ၾကယ္ဆံုး အဆင့္ေရာက္ေနသည္ကို ျပဆိုျခင္း၊

(ခ) အမာဆံုး၊ အသန္႕စင္ဆံုးႏွင့္ ဓာတ္ၿပိဳကြဲမႈ လံုး၀မရွိေတာ့ျခင္း ဟူေသာ ဂုဏ္ရည္တူခ်င္း ခိုင္းႏိႈင္းဥပမာေပးထားျခင္း
သည္ေနရာတြင္ ငွက္ျမတ္နားအဆင့္တြင္ အခက္အလက္မ်ားမွာ ငွက္ၿမီးသဖြယ္ ျဖာထြက္ေနေသာ္လည္း စိန္ဖူးေတာ္ကို ဘာေၾကာင့္ တလံုးတည္း ထားသနည္းဟူေသာ ေမးခြန္းရွိလာပါသည္။ ရဟႏၲာ ကိုယ္ေတာ္ ႀကီး မ်ားသည္ကား အခ်င္းခ်င္းတြင္ ဘုန္းခ်င္း၊ တန္ခိုးခ်င္း၊ ပညာခ်င္း၊ လာဘ္လာဘခ်င္း မတူညီဘဲ သံသရာတြင္ သူတို႕အသီးသီး ျပဳခဲ့ၾကေသာ အက်ိဳးေပး အားေလ်ာ္စြာ ကြဲျပားျခားနား ၾကေသာ္လည္း နိဗၺာန္သို႕ ၀င္စံေတာ္မူၾကသည့္ အခါတြင္ကား တူညီေသာ တခုတည္းေသာ အသခၤတဓာတ္သို႕သာ သက္ေရာက္ၾကသျဖင့္ စိန္ဖူးေတာ္ကို တစ္ဆူတည္း ထားျခင္းျဖစ္ေလသည္။


၁၄. အထက္ပါအခ်က္မ်ားနဲ႕ ျပည့္စံုပါက ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ နည္းစနစ္ျဖင့္ မဟာ သတိပဌာန သုတၲန္ ရဲ႕ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားနဲ႕ ေဆာက္လုပ္ တည္ထား ကိုးကြယ္ေသာ ေစတီျဖစ္ၿပီး ေစတီ တည္ရျခင္း အေၾကာင္း အႏွစ္တရား မ်ားကို သိရွိၿပီး ၾကည္ညိဳ ပူေဇာ္ပါက အဖိုးမျဖတ္ ႏိုင္ေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးတရားမ်ား ခံစားၾက ရမည္ ျဖစ္ေလသည္။သို႕ေသာ္ အထက္ပါ အခ်က္မ်ားနဲ႕ မျပည့္စံုေသာ ေစတီျဖစ္ပါက ဓာတ္ရိုက္ ဓာတ္ ဆင္၊ ယၾတာ၊ အထက္လမ္း၊ အစီအရင္မ်ားနဲ႕ တည္ထားေသာ ေစတီ မွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိ ႏိုင္ပါသည္။ ထိုေစတီ မ်ားကို ဖူးေျမာ္ပါက စီရင္သူရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ဖူးေျမာ္သူရဲ႕ စိတ္ေစတနာ အလိုက္သာ အက်ိဳး ေပးမည္ဟု မွတ္ယူ ႏိုင္မည္ ထင္ပါသည္။

ထို႕ျပင္ ဘုရားမ်ားတြင္ ေတြ႕ရေလ့ရွိေသာ တိုင္ထိပ္တြင္ ဟသၤာနားေနဟန္ တံခြန္တိုင္အေၾကာင္းကိုလည္း ရွာရွာေဖြေဖြ သိလိုက္ရသည္။ မာနတံခြန္တက္ေနသူမ်ား ဘုရားထံေမွာက္ ေရာက္လိုလွ်င္ မာနကို အရင္ခ် ခဲ့ရန္ သတိေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး ေရွးေခတ္က ဘုရားသို႕ လာသူမ်ားသည္ တံခြန္တိုင္ကို ျမင္သည့္အရပ္မွ စတင္ ကာ မာနခ်သည့္အေနျဖင့္ေရာ အရိုအေသ ေပးသည့္ အေနျဖင့္ပါ ဖိနပ္ခၽြတ္ခဲ့ေလ့ရွိေၾကာင္း၊ မာနခံေနပါက တရားမရႏိုင္ေၾကာင္း၊ မာနစြဲၾကီးသူသည္ သကၠာယဒိဌိေခၚ ငါစြဲႀကီးေသာ သူမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ငါစြဲ ေပၚတြင္သာ မာနတက္လို႕ ရေသာေၾကာင့္ မာနႀကီးသူသည္ တရားရဖို႕ ခဲယဥ္းေၾကာင္း၊ ယင္းမာနကို ဘုရားေပၚမေရာက္ခင္ အေ၀းကတည္းက သတိေပးသည့္ အေနျဖင့္ တံခြန္တိုင္ကို ျမင့္ျမင့္ တည္ထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရေလသည္။

သည္ေလာက္ေတာင္ ေစတီရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုခ်င္းစီ အတြက္ေရာ အားလံုးျခံဳငံုၿပီးပါ အႏွစ္ပါပါ အဓိပၸာယ္ရွိရွိ ပံုသ႑ာန္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္စီစဥ္ႏိုင္ေသာ ေရွးျမန္မာႀကီးမ်ားရဲ႕ သေကၤတ ၀ါဒကို အ့ံၾသခ်ီးက်ဴးလို႕ မဆံုးႏိုင္ေတာ့ပါေခ်။ ထို အေဟာင္းမ်ားရဲ႕ အႏွစ္မ်ားကို မသိပါဘဲ လ်က္ျဖစ္ေစ၊ သိလ်က္နဲ႕ ျဖစ္ေစ ငါက အသစ္ထြင္တယ္ ဆိုေသာ စကားကို လက္ကိုင္ျပဳၿပီး အေဟာင္းကို ဖ်က္ဆီးကာ အသစ္ထြင္ျခင္း၊ အေဟာင္းနဲ႕ အသစ္ကို ေရာျခင္းမ်ားကို ပညာမဲ့ပီပီ ျပဳလုပ္ေနၾကသူ တခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕တိုင္း စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရပါသည္။ သူတို႕စိတ္ထဲတြင္ေတာ့ သမိုင္းတြင္ ငါ့ထက္ေတာ္သူမရွိေစရ၊ ငါက သမိုင္းကို ေဖ်ာက္ခ်င္သလို၊ ျပင္ခ်င္သလို ျပင္ႏိုင္သည္ဟု တလြဲမာနရွိဟန္တူေလသည္။ ပညာရွင္တို႕ စိတ္ထဲတြင္ေတာ့ အ၀ီစိက်မည့္ သမိုင္းတရားခံမ်ား ဟု သာ သတ္မွတ္ကာ သနားေလမည္။ အေဟာင္းရဲ႕ အႏွစ္သာရ ကို အရင္ေလ့လာၿပီး အေဟာင္းရဲ႕ အႏွစ္သာရ ထက္သာေသာ အသစ္ကို ထြင္ႏိုင္ပါမွ တိုးတက္ျခင္း အစစ္ အျဖစ္ႀကီး ျဖစ္ေပမည္။ သို႕မဟုတ္ပဲ အသစ္ျဖစ္ ၿပီးေရာ ေလွ်ာက္လုပ္လွ်င္ကား အသံုးမက် လွေသာ အစုတ္ပလုတ္မ်ားႏွင့္ သည္လို ေလွ်ာက္လုပ္ရင္ အစုတ္ပလုတ္ေတြ ျဖစ္ကုန္တတ္တယ္ ဟု ဥပမာ ျပစရာမ်ားသာ က်န္ခဲ့မည္ ကိုလည္း သတိတရား ရလိုက္ပါသည္။

ဤေနရာတြင္ ယေန ့ေခတ္ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ႀကီး အပါအ၀င္ ျမန္မာျပည္အရပ္ရပ္ရွိ ေထရ၀ါဒေစတီေတာ္မ်ားတြင္ အျခားေသာ အယူ၀ါဒမ်ား၏ မိရိုးဖလာကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈမ်ားျဖင့္ စနစ္္တက် အပင္းသပ္ခံထားရေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို တင္ျပလိုပါသည္။ ယခု ပိုစ့္တြင္ အေသးစိပ္တင္ျပလိုေသာ္လည္း. သီးျခား ေခါင္းစဥ္ခြဲ၍ တင္ျပလိုပါသည္။ မိမိထက္ ပို၍ နားလည္တတ္က်ြမ္းေသာသူမ်ားမွလည္း ပိုစ့္မ်ား ေရးသားေစလိုပါသည္ ။ ယင္းမွာ ေစတီေတာ္ အရပ္ ( ၈) မ်က္ႏွာရွိ ၿဂိဳလ္ခြင္မ်ား ၊ ဘုိးေတာ္ရုပ္မ်ား ၊ နတ္ကြန္းမ်ား ႏွင့္ အျခားေသာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ ေစတီမ်ား ႏွင့္ အနည္းငယ္မွ် သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိေသာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈမ်ားမွာ ေထရ၀ါဒေစတီမ်ားေပၚတြင္ တရား၀င္ ဗီဇာ ျဖင့္ မေတာ္တေရာ္
ေနရာယူထားမႈမ်ားျဖစ္ပါသည္။ ဤအခ်က္မ်ားကို ငယ္စဥ္က စစ္ကိုင္းတုိင္း အင္းေတာ္ၿမိဳ ့နယ္ မာန္လည္ေက်းရြာရွိ  မာန္လည္ဆရာေတာ္တည္ထားခဲ့ေသာ ေထရ၀ါဒေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ထူးျခားခ်က္ကို သတိျပဳမိရာမွ ေမးျမန္းၾကည့္ရာ သိရွိခဲ့ရပါသည္။

( ဤပိုစ့္ပါအခ်က္အလက္မ်ားအား..  ရြက္၀ါဘေလာ့ ၊ မခြန္ျမလိႈင္ ႏွင့္ ဓမၼေစတီဆရာေတာ္ ဦးေကာသလ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ
ႏွလံုးသား၀ယ္ ဘုရားတည္ တရားေခြမ်ားမွ ရယူ၍ ဓမၼဒါန ျပဳပါသည္
)

အခ်က္အလက္မ်ားေဖာ္ျပရာ၌ တစ္စံုတစ္ရာ မွားယြင္းခြ်တ္ေခ်ာ္ခဲ့ေသာ္ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပ၍ ျပင္ဆင္ေပးၾကပါရန္ ...

ခႏၶာ မပ်က္သုန္းမီ ကိုယ့္ဒုကၡကို ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ လက္စသိမ္းႏိုင္ၾကေသာ သူေတာ္ေကာင္းပုဂၢိဳလ္မ်ားအျဖစ္ အားထုတ္ႏိုင္ၾကပါေစ..
ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔မဟာယာနကိုကြဲၿပားေစလိုေသာစိတ္ေစတနာနဲ႔တင္ၿပေပးလိုက္ပါတယ္
အမွားပါရင္လဲနားလည္ခြင္႔လြတ္းေပးက်ေစလိုပါတယ္

ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ
ေထရ၀ါဒ ဆိုသည့္ စကားလံုးျဖစ္ေပၚလာသည့္ သမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ၾကည့္ မည္ဆိုလွ်င္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီး ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ဒုတိယ သဂၤါယနာတင္ပြဲမွ စတင္ သံုးစြဲခဲ့သည္ဟု သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီး ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္တြင္ ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့သည့္ ဓမၼ ႏွင့္ ၀ိနယ ေပၚတြင္ မိမိတို႔ စိတ္ႀကိဳက္ ျဖည့္စြက္ က်င့္သံုးလိုေသာ ရဟန္းမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေပၚေပါက္လာမႈကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမကို တေသြမတိမ္း လိုက္နာက်င့္ႀကံလိုသည့္ မေထရ္ႀကီးမ်ား၏ အလိုႏွင့္ အညီ အတည္ ျပဳလိုက္သည့္ အယူအဆကို “ေထရ၀ါဒ” ဟု စတင္ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကသည္။

* “ ေထရ” ဆိုသည္မွာ ရဟန္းသက္ (၁၀) ၀ါ ရရွိၿပီးေသာ မေထရ္ကို ဆိုလိုၿပီး၊
* “ ၀ါဒ” ဆိုသည္မွာ ခံယူခ်က္ကို ဆိုလိုသည္။
* ထို႔ေၾကာင့္ “ေထရ၀ါဒ” ကို စီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ရလွ်င္ ရဟန္းသက္ (၁၀) ၀ါ ႏွင့္ အထက္ ရွိေသာ မေထရ္ႀကီးမ်ား၏ ခံယူခ်က္ဟု အဓိပၸါယ္ ရပါသည္။ [1]


မဟာသကၠရာဇ္(၁၀၃)ခု ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔ ဘီစီ(၅၈၈)က ဒီကမၻာၾကီးမွာ ဗုဒၶရတနာ ပြင့္ထြန္း ေပၚေပါက္ခဲ့ပါသည္။ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃)ခု ၀ါဆုိလျပည့္ စေနေန႔ ဘီစီ(၅၈၈)မွာ ဓမၼရတနာ စတင္ခဲ့သလို မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃)ခု ၀ါဆုိလျပည့္ေက်ာ္ ၂ ရက္ တနလၤာေန႔ ဘိီစီ(၅၈၈)ခုမွာ သံဃာရတနာ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။

ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဘုရားအျဖစ္ႏွင့္ (၄၅)နွစ္ေနျပီး မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု ကဆုန္လျပည့္ အဂၤါေန႔ ဘီစီ ၅၄၃ မွာ ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္ေတာ္မူသည္။ ဗုဒၶအျဖစ္ ၄၅ နွစ္အတြင္း တာ၀န္ၾကီး ၂ ရပ္ကုိ တစ္ေန႔လွ်င္ ၂၂ နာရီ မိနစ္ ၂၀ ခန္႔မွ် ေနမအား ညမနား လူသား, သတၱ၀ါတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးကုိ ေမွ်ာ္ကုိး၍ ထမ္းေဆာင္ေတာ္္မူခဲ့သည္။

(၁) ဓမၼကို ေဟာေျပာျခင္း, ေျဖဆုိျခင္း

(၂) သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းကို ထူေထာင္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

ေဟာျပသည့္ဓမၼအတုိင္း လက္ေတြ႔လုိက္နာ က်င့္သံုးသူမ်ားကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္လုိ႔ေခၚဆုိပါသည္၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တစ္ဦး ျဖစ္ရန္အတြက္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ဥပေဒမ်ား မရွိပါ။ ဘုရားကုိ ကုိးကြယ္ရာဟူ၍ ဆည္းကပ္ျခင္း, တရားကုိ ကုိးကြယ္ရာဟူ၍ ဆည္းကပ္ျခင္း, သံဃာကို ကုိးကြယ္ရာဟူ၍ ဆည္းကပ္ျခင္း ဟူေသာ သရဏဂုံ သံုးပါးကုိ လက္ခံလုိက္လွ်င္္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အျဖစ္ေရာက္ရွိပါသည္။

ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာလဲ
ေထရ၀ါဒ ႏွင့္ မဟာယန ဟူ၍ ယေန႔ ကမၻာတြင္ ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ အဓိက ဂုိဏ္း ႏွစ္ ဂိုဏ္း ရွိပါသည္။ ေရွးလြန္ေလၿပီးေသာ အခ်ိန္ကမူ အျခားေသာ ဂိုဏ္းမ်ားလဲ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုဂိုဏ္းႏွစ္ဂိုဏ္းသည္သာလွ်င္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ျပင္ပရွိ အဆက္အႏြယ္မ်ားထိေအာင္ လက္ဆင့္ကမ္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္းျဖင့္ ယေန႔ေခတ္ ကာလထိေအာင္ ရွင္သန္လာ၏။

မဟာယနသည္ အဓိကအားျဖင့္ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္း၊ တရုတ္၊ တိဘက္၊ ဂ်ပန္၊ မြန္ဂိုလိယ၊ ကိုရီးယား ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္းျဖင့္ ရွင္သန္ခဲ့သည္။ ေထရ၀ါဒသည္ ပင္မအားျဖင့္ အိႏိၵယ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ အေရွ႕ပိုင္း၊ သီရီလကၤာ၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ လာအိုတို႔တြင္ ရွင္သန္ခဲ့၏။ ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ပင္ မဟာယနကို ရံဖန္ရံခါ ေျမာက္ပိုင္းဂိုဏ္း ဟု ညႊန္းဆိုၾကၿပီး ေထရ၀ါဒကို ေတာင္ပိုင္း ဂိုဏ္း ဟု ညႊန္းဆိုတတ္ၾကပါသည္။

ထုိဂိုဏ္းႏွစ္ခုတြင္ သိသာထင္ရွားေသာ ကြဲလြဲခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္း.. သစၥာေလးပါး၊ မဂၢင္ရွစ္ပါး၊ ကမၼ၀ါဒ၊ ပဋိစၥသမုပါဒ အစရွိေသာ အေျခခံ တရားမ်ားမွာမူ ဂိုဏ္းႏွစ္ခုစလံုးတြင္ ထပ္တူ တူညီၾကသည့္ အခ်က္ကိုမူ အေလးထားမွတ္ယူ သင့္သည္မွာ အေရးပါေပသည္။ ဂိုဏ္းႏွစ္ခု၏ အဓိက မတူညီမႈမွာ မတူညီေသာ ဦးစားေပးမႈမ်ားႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ျဖစ္ထြန္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပသည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ အဆံုးအမကို လိုက္နာျခင္းျဖင့္ လြတ္ေျမာက္ ၿငိမ္းေအးျခငး နိဗၺာန တရားျမတ္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေရး .. ေနာက္ဆံုး အႏၱိမပန္းတိုင္ကား အတူတူပင္ ျဖစ္သည္။

ေထရ၀ါဒ ဟုေသာ အသံုးအႏွဳံးသည္ သက္ႀကီး၀ါႀကီးပုဂိၢဳလ္မ်ား (ေထရ) ေလွ်ာက္ေသာလမ္း ဟု သဒၵါအလိုအရ အဓိပၸာယ္ ရေပသည္။ ေထရ၀ါဒ ဂိုဏ္းသည္ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ားကို မူလအတိုင္း မွတ္တမ္းတင္ ထိန္းသိမ္းထားေသာ ပါဠိ တိပိဋက (ပိဋကတ္ သံုးပံု)အတိုင္း အစဥ္တစိုက္ လက္ခံပါသည္။ ေထရ၀ါဒဂိုဏ္း၏ အေလးထားမႈမွာ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ားကို စစ္မွန္ေသာ မူလ အေျခအေနအတိုင္း ထိန္းသိမ္းျခင္း ႏွင့္ အနာဂါတ္ မ်ဳိးဆက္အဆက္က္ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ား ဆိုရာတြင္ လူပုဂၢဳိလ္မ်ားအား လြတ္ေျမာက္ရာကို မည္သို႔ ရွာေဖြရမည္ကို ညႊန္ျပႏိုင္စြမ္း အျပည့္အ၀ ရွိေသာ လြတ္ေျမာက္ေရး အဆံုးအမ လမ္းညႊန္မႈမ်ား ဟု ယူဆရေပမည္။

ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ ပင္ အဆံုးအမမ်ား၏ စြမ္းရည္ျပည့္၀ ထိေရာက္မႈကို ေခတ္အဆက္ဆက္ အျမင့္ဆံုး ရွိျမဲ ရွိေနေစရန္ အလို႔ငွာ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ားကို မူလအတိုင္း ႀကဳိးႀကဳိးပမ္းပမ္း ထိန္းသိမ္းထားၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ အဆံုးအမမ်ားကို မူလပံုစံမွ ျပင္ဆင္လိုက္လွ်င္ သို႔မဟုတ္ တစ္နည္းနည္း ေျပာင္းလဲလိုက္လွ်င္ ထိေရာက္မႈသည္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ေလ်ာ့ပါးသြားဖြယ္ ရွိေပသည္။

ေထရ၀ါဒ ထံုးထမ္းအရ ပါဠိတိပိဋက၌ မပါရွိပဲ သတ္သတ္ ထိန္းသိမ္းထားေသာ သို႔မဟုတ္ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမမ်ား ရွိသည္ (ဆိုလိုသည္မွာ တိပိဋိကတြင္ မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ျခင္း မရွိပဲ တစ္စံုတရာေသာ ပုဂၢဳိလ္ကို ေဟာၾကားခဲ့ေသာ နက္နဲသည့္ တရားေတာ္ ) ဟူေသာ ခံယူခ်က္ကိုလည္း ပစ္ပယ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပင္လွ်င္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ ျပဳေတာ္မူၿပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ ခန္႔ ၾကာမွ စတင္ ေပၚထြန္းလာေသာ္ မဟာယန သုတၱန္မ်ားကို ေထရ၀ါဒက စစ္မွန္သည္ဟု လက္မခံၾကပါ။

ဗုဒၶအဆံုးအမမ်ားကို အဓိက ထိန္းသိမ္းေနသူမ်ားမွာ သံဃာ ဟု ျခံဳငံုေခၚေ၀ၚေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေထရ၀ါဒ သံဃာတို႔သည္ ဗုဒၶက သတ္မွတ္ေတာ္မူခဲ့ေသာ၊ ၀ိနယပိဋကတြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည့္ ရဟန္းဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္တို႔ကို အစဥ္တစိုက္ လိုက္နာ က်င့္သံုးၾကသည္။ ထို ရဟန္းဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္မ်ားသည္ ဗုဒၶ၏အဆံုးအမမ်ားကို ေကာင္းစြာတည္တံ့ေစေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္ ျဖစ္သည္ဟု ေထရ၀ါဒ သံဃာမ်ားက လက္ခံၾကသည္။ (ဘာသာျပန္ဆိုသူ= ကို၀င္းျပည့္ျဖိဳး)

လုိက္နာက်င္႔သံုးရမည့္ စည္းကမ္း (၅)မ်ဳိး
ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦး အတြက္ လုိက္နာက်င္႔သံုးရမည့္ စည္းကမ္း(၅)မ်ဳိး ရွိသည္။

1. သက္ရွိလူသား တိရစၦာန္တုိ႔ရဲ႔ အသက္ကုိ သတ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း။
2. သူတစ္ပါး ပစၥည္းကုိ ခုိးယူလုယက္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း။
3. ကာမဂုဏ္ ေဖါက္ျပန္မႈ, အိမ္ေထာင္ေရး ေဖာက္ျပန္မႈမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း။
4. မဟုတ္မမွန္ေျပာဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း။
5. မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲျခင္း, ေရာင္း၀ယ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း။

စည္းကမ္း(၅)မ်ဳိးကုိ ၾကည့္လွ်င္ ျမတ္ဗုဒၶသည္ လူသားတို႔၏ အသက္, အုိးအိမ္, စည္းစိမ္, ခ်မ္းသာ, လံုျခဳံရန္၊ အိမ္ေထာင္ေရး သာယာရန္၊ ဒီကမၻာၾကီးမွာ သစၥာတရားထြန္းကားရန္၊ လူသားတုိ႔၏ ဥာဏ္ရည္အဆင့္အတန္း မွီရန္ အေရးကို ေမွ်ာ္ေတြးကာ အထက္ပါစည္းကမ္း ၅ ခ်က္ကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ လူသားမ်ားသည္ အေပ်ာ္ၾကဴးျခင္း, အလိုရမက္ၾကီးျခင္း, ေၾကာက္စိတ္မ်ားျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ မိမိတို႔ဘ၀ အတြက္ အားကုိးရာေတြကို စိတ္ကူးပံုးေဖၚျပီး ယံုၾကည္ကိုးကြယ္တတ္ၾကပါသည္။ စိတၱဇ အေတြးေတြကုိ ပံုေဖၚျပီး ယံုၾကည္ကုိးကြယ္လက္ခံေနသည္ကို ျမတ္ဗုဒၶက နွစ္သက္ေတာ္္မမူေပ၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မွန္လွ်င္ အထင္စြဲအာရံု ကုိးကြယ္မႈမ်ဳိးစံုကို စြန္႔လႊတ္ရမည္၊ အေတြးစြဲအလီလီ ယံုၾကည္မႈအရပ္ရပ္ကိုလည္း ပယ္စြန္႔ၾကရမည္။

ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာမူ (၅)ရပ္
ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ စစ္စစ္ျဖစ္ေရးအတြက္ ဥပေဒသ မူၾကီး (၅)ရပ္ကုိ စံျပဳ သတ္မွတ္ ထားခဲ့ပါသည္။

1. ယံုၾကည္မႈသဒၶါတရားရွိရမည္။
2. ေစာင့္ထိန္းမႈ သီလရွိရမည္။
3. ေကာတုဟလ မဂၤလာကုိ မယံုၾကည္ရ။
4. ကံတရားကုိ ယံုၾကည္သူျဖစ္ရမည္။
5. သာသနာေတာ္ျပင္ပ၌ ကုိးကြယ္မႈကုိ မရွာမွီးရ -

ဆုိေသာ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အတြက္ မူၾကီး (၅)ရပ္ကုိ အဂၢဳၤတၱရနိကာယ္ မွာ ခ်ျပေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

(၁)ယံုၾကည္မူသဒၶါတရားရွိရမည္

-ဆိုသည္မွာ ဘုရား တရား သံဃာ ရတနာသံုးပါး တို႔၌ ဘုရားစစ္ ဘုရားမွန္ တရားစစ္ တရားမွန္ သံဃာစစ္ သံဃာမွန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ယံုၾကည္လက္ခံတဲ့ စိတ္ရွိရမယ္လို႔ ဆုိလိုပါသည္။

(၂) ေစာင့္ထိန္းမူ သီလ ရွိရမည္

- ဆိုသည္မွာ ၀ါရိတၱ သီလ လို႔ေခၚတဲ့ ငါးပါး, ရွစ္ပါး သီလ နဲ႔ စာရိတၱ သီလလို႔ ေခၚတဲ့ လင္က်င့္၀တ္, မယားက်င့္၀တ္, ဆရာ့က်င့္၀တ္, တပည့္က်င့္၀တ္, မိဘ က်င့္၀တ္, သားသၼီး က်င့္၀တ္, အထက္လူၾကီးက်င့္၀တ္, ေအာက္လက္ငယ္သား က်င့္၀တ္- စသည့္ က်င့္၀တ္သီလ မ်ားႏွင့္ ျပည္စံုရမည္။

(၃) ေကာတုဟလမဂၤလာကို မယံုၾကည္ရ

-ဆုိသည္မွာ အခ်ဳိ႔ေသာလူမ်ားသည္ “အိမ္ေျမာင္စုတ္ထုိးရင္… လာဘ္ေကာင္းတယ္” “ က်ီးကန္းလာနားရင္…. နိမိတ္မေကာင္းဘူး” ဆိုတဲ့ ေကာတုဟလမဂၤလာကို ယံုၾကည္လက္ခံၾကသည္။ ျမတ္ဗုဒၶက ဗုဒၶဘာသာ၀င္မွန္ရင္ ရက္ရာဇာ, ျပႆဒါး, က်ီးကန္းလာျခင္း, အိမ္ေျမာင္စုတ္ထုိးျခင္း, ေနၾကတ္, လၾကတ္- စသည္ ေကာင္းက်ဳိး ဆုိးက်ဳိး ရွိသည္မ်ားကို လက္မခံရန္။

(၄)ကံတရားကို ယံုၾကည္သူျဖစ္ရမည္

-ဆုိသည္မွာ အၾကင္မ်ဳိးေစ့ကို စိုက္ပ်ဳိး၏ ထုိအပင္ကုိ သာလွ်င္ ရိတ္္သိမ္းရ၏- ဆိုတဲ့ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ အတုိင္း ေကာင္းကံလုပ္ရင္ ေကာင္းက်ဳိးခံစားရ မေကာင္းကံလုပ္ရင္ မေကာင္းက်ိဳးခံစားရမယ္ဆုိတဲ့ သေဘာတရားကုိ ယံုၾကည္လက္ခံၾကရမယ္လုိ႔ဆုိလုိပါသည္။

(၅)သာသနာေတာ္ အျပင္ပ၌ ကုိးကြယ္မႈ ကို မရွာမွီးရ

-ဆိုသည္မွာ လူမ်ားဟာ အေပ်ာ္ၾကဴးျခင္း အလုိၾကီးျခင္း ေၾကာက္စိတ္မ်ားျခင္း စုိးရိမ္စိတ္မ်ားျခင္းေတြေၾကာင့္ သာသနာေတာ္၏ ျပင္ပျဖစ္ေသာ နတ္ကုိးကြယ္ျခင္း၊ ဘုိးေတာ္/မယ္ေတာ္ ကုိးကြယ္ျခင္း၊ အင္း/အုိင္ လက္ဖြဲ႔ ေဗဒင္ မႏၱာန္ ကုိ အားထား ယံုၾကည္ျခင္း စေသာ သာသနာေတာ္ျပင္ပ ကုိးကြယ္ရာမ်ားကို မရွာမွီးရပါ။

ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ၀င္ စစ္စစ္ျဖစ္ဖုိ႔ အတြက္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ မူ ၅ ခ်က္ကုိ ဦးထိပ္ ပန္ဆင္၍ ဗုဒၶ၀ါဒ သေဘာတရားျဖစ္ေသာ (ဆင္းရဲျခင္းမွ ခ်မ္းသာျခင္းသို႔၊)(မေကာင္းမႈမွ ေကာင္းမႈသို႔၊)(အေမွာင္မွ အလင္းသို႔၊)(မသိမႈမွ သိမႈသို႔၊) (ဒုကၡအတြင္းမွ ဒုကၡလြတ္ေျမာက္ရာသို႔) ေရာက္ေအာင္ အသိ အက်င့္ ဘက္စံုျမွင့္၍ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ျဖစ္္ေအာင္ ၾကဳိးစားၾကပါစုိ႔…….။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ဂိုဏ္းႀကီး ၉-ဂိုဏ္း
# သုဓမၼာဂိုဏ္း။
# ေရႊက်င္ဂိုဏ္း။
# ဓမၼာႏုဓမၼ(မဟာဒြါရ)နိကာယဂိုဏ္း။
# ဓမၼ၀ိနယာႏုေလာမ(မူလဒြါရ)ဂိုဏ္း။
# အေနာက္ေခ်ာင္းဒြါရဂိုဏ္း။
# ေ၀ဠဳ၀န္နိကာယဂိုဏ္း။
# စတုဘုမၼိက မဟာသတိပ႒ာန္(ငွက္တြင္း)ဂိုဏ္း။
# ဂဏ၀ိမုတ္(ကူးတို႔)ဂိုဏ္း။
# ဓမၼယုတၱိနိကာယ(မဟာရင္)ဂိုဏ္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္


ေထရ၀ါဒ နဲ႔ မဟာယာန ရဲ႕ ကြဲျပားျခားနားမႈကို သံုးသပ္ရာမွာ သံဃာသနာတင္မွတ္တမ္းေတြဟာ မပါမျဖစ္လိုအပ္ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီး (၃) လ အၾကာမွာ အရွင္မဟာကႆဖ ဦးစီးျပီးေတာ႔ ပထမသံဃာယနာကို ရာဇျဂိဳလ္မွာလုပ္တာ သိျပီး ျဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။ ဒီေနရာမွာ အရွင္မဟာကႆဖ ရဲ႕ သံုးသပ္စီမံပံု ဟာ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတယ္ ။ ဘုရားရွင္ေခတ္ ရဟႏၱာေပါင္း ေသာင္း၊သိန္း ခ်ီျပီးရွိေနတဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အရွင္မဟာကႆဖ က သံဃာယနာအတြက္ အဖြဲ႔၀င္ (၅၀၀) ပဲ ေရြးခ်ယ္မယ္လို႔ ေၾကျငာတယ္။ သံဃာ ယနာ (၆)ၾကိမ္မွာ ရဟန္းအေရအတြက္ (၅၀၀)ပဲ ၊ ပင္႔ေဆာင္တာ (၂) ခုပဲရွိတယ္။ ပထမနဲ႔ စတုတၳ အၾကိမ္ေတြေပါ႔ ။ စတုတၳကေတာ႔ စစ္ပြဲေတြနဲ႔ တိုင္းျပည္မျငိမ္သက္တဲ႔ ကာလမို႔ (၅၀၀) ပဲ တက္ေရာက္တာ သဘာ၀က်ေပမယ္႔ ပထမသံဃာ ယနာကေတာ႔ ဒီထက္မ်ားသင္႔တယ္လို႔ ယူဆရတယ္။ ဒါေပမယ္႔ အရွင္မဟာကႆဖ က အဖြဲ၀င္ေရြးခ်ယ္မႈအတြက္ အခ်က္(၂)ခ်က္ ကန္႔သတ္လိုက္တယ္။ (၁) ရဟႏၱာ စင္စစ္ျဖစ္ရမယ္ ။ ဘာေၾကာင္႔ဆိုရင္ ရဟႏၱာ စင္စစ္ျဖစ္မွ အဂတိတရား(၄) လိုက္စားမႈ ကင္းမယ္။ သံဃာယနာ အခမ္းအနားမွာ ငါ႔ဆရာရဲ႔ နည္းကမွ မွန္တာ ၊ ဒီနည္းက မမွန္ဘူး စတဲ႔ ငါစြဲ၊ဆရာစြဲကင္းမယ္။ ကမၼ႒ာန္းေပးပံုေတြ အဘိဓမၼာပိုင္းေတြ မွာ ဆရာ၀ါဒေတြ ပါေနလို႔ ျဖစ္တယ္ ။ ဒီလိုမဟုတ္ရင္ အျငင္းပြားတဲ႔ ျပႆနာေတြ ရွိလိ္မ္႔မယ္ ။

(၂) ဘုရားရွင္ေဟာထားတဲ႔ တရားေတြ အားလံုးကို သိရမယ္ ။ ပိဋကတ္ (၃)ပံု ကို တတ္ကြ်မ္းျပီးသားျဖစ္္ရမယ္ တဲ႔ ။ စာလိုေျပာရင္ေတာ႔ ပဋိသမၻိဒါ (၄)ပါး ရ ရဟႏၱာ ျဖစ္ရမယ္ လို႔ ဆိုတယ္။ ပိဋကတ္ (၃)ပံု ကို အကုန္သိေနမွလဲ ဒီတရားကို ဘုရားေဟာတယ္ ၊ မေဟာဘူး ဆိုတာ ခြဲျခားေပးႏိုင္မယ္။ စိစစ္ေပးႏိုင္မယ္ေလ။ ပထမဆံုး အၾကိမ္ လုပ္ရတာဆိုေတာ႔ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃) ၊ ဘီစီ (၅၈၈) ၊ ၀ါဆိုလျပည္႔ စေနေန႔ မွာ ဘုရားရွင္စေဟာတဲ႔ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကေန ၊ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၄၈) ၊ ဘီစီ (၅၄၃) ၊ ကဆုန္ုလျပည္႔ ၊အဂၤါ ေန႔ မွာ ေနာက္ဆံုးေဟာတဲ႔ မဟာပဋိနဗၺာန သုတ္ေတာ္ အထိ အားလံုးကို စနစ္တက် အတိအက် စုေဆာင္း မွတ္တမ္းလုပ္ၾကရမွာေပါ႔ ။

ပိဋကတ္ (၃)ပံုကို အသိဆံုးကေတာ႔ ညီေတာ္အာနႏၵာေပါ႔ ။ဒါေပမယ္႔ သူက ေသာတာပန္ပဲရွိေသးတယ္။ ရဟႏၱာ မျဖစ္ေသးဘူး။ ဒီေတာ႔ အရွင္မဟာကႆဖ က အျခားေသာ သံဃာေတာ္မ်ားရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ကိုယူျပီး အရွင္ အာနႏၵာကို အခ်ိန္ (၃)လအတြင္း လုပ္ရန္ တာ၀န္ (၂)ခုေပးတယ္ ။

(၁) ဘုရားေဟာတရားေတာ္မ်ားအားလံုးကို အေရအတြက္၊ အေၾကာင္းအရာ ေခါင္းစဥ္ အတိအက်တင္ျပရမယ္။ (၂) ရဟႏၱာျဖစ္ေအာင္ တရားက်င္႔ရမယ္။(မလြယ္ဘူးေနာ္ ၊ ဒီေနရာမွာ စိတ္၀င္စားစရာေတြ အမ်ားၾကီးပဲ ရွိတယ္။ အရွင္ အာနႏၵာ ၾကံဳရတဲ႔ ျပႆနာေတြ၊ တရားေတာ္ေတာ္နဲ႔ မတက္ႏိုင္တာေတြ ၊ ရက္နီးလာလို႔ Pressure မ်ားလာတာေတြ အမ်ားၾကီးပဲ ) ထားပါေတာ႔ ။ အရွင္ အာနႏၵာရဲ႕ ၀န္ခံခ်က္ရျပီးတာနဲ႔ အရွင္မဟာကႆဖ က ဒီ ရဟႏၱာ (၅၀၀) ကလြဲရင္ တျခားသံဃာေတြ အားလံုးရာဇျဂိဳလ္က ထြက္သြားရမယ္ ။ တျခားေဒသေတြမွာပဲ ၀ါ ဆိုရမယ္လို႔ အမိန္႔ မွတ္တယ္။

အရွင္ အာနႏၵာ ဓမၼ နဲ႔ အရွင္ဥပါလိ ၀ိနယကို တင္သြင္း ေလွ်ာက္ထားၾကတယ္။ ဓမၼဆိုုတာ သုတၱန္ + အဘိဓမၼာ လို႔ နားလည္ရင္ အဘိဓမၼာကို ဘုရားမေဟာဘူးဆိုတဲ႔ ျပႆနာျပီးသြားမယ္။

သံဃာယနာမွာ ၾကံဳရတဲ႔ ျပႆနာတစ္ခုကေတာ႔ ၀ိနယ အပိုင္းမွာပဲ ။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ဟာ သူ႔ရဲ႔ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္မွာ ညီေတာ္အာနႏၵာကို တစ္ခုမွာတယ္။ …. “ ညီေတာ္ အာနႏၵာ၊ ငါဘုရား လြန္ေသာအခါ သံဃာေတာ္တို႔သည္ ပညတ္ထားတဲ႔ သိကၡာပုဒ္ေတြထဲမွာ အငယ္စား အေသးအႏုပ္ ( ခုဒၵါႏုခုဒၵက) သိကၡာပုဒ္ေတြကုိ ႏုတ္ပယ္လိုက ႏုတ္ပယ္ေလာ႔ “ ….. ဒီလိုမွာခဲ႕တယ္။ ဒါေပမယ္႔ ေသာကေတြနဲ႔ ပူေဆြးေနတဲ႔ အာနႏၵာက…….. “အငယ္စား အေသးအႏုပ္ ( ခုဒၵါႏုခုဒၵက) သိကၡာပုဒ္ေတြဟာ ဘာေတြလဲ ဘုရား” ….€¦. “ဆိုတာ ေမးေလွ်ာက္ဖို႔ ေမ႔ေနခဲ႔တယ္။ သူကလဲ အဲဒီတုန္းက ေသာတာပန္ပဲ ရွိေသးတာကိုး။

ဒီေတာ႔ သံဃာယနာမွာ ဘာေတြကို ပယ္မလဲ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးၾကေတာ႔ အရွင္မဟာကႆဖ က - “…ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္ရွင္ျမတ္ ျပဳထားတဲ႔ အရာေတြကို ဗုဒၶရွင္ေတာ္သာ ပယ္ဖ်က္သင္႔တယ္။ တကယ္လို႔ တို႔က ပယ္ဖ်က္တယ္ဆိုပါေတာ႔ ၊ ပုထုဇဥ္ ရဟန္း၊ရွင္လူေတြက …ၾကည္႔စမ္း - ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ျပဳလို႔ ေတေဇာဓာတ္ေတာင္ မျငိမ္းခ်င္ေသးဘူး၊ သူ႔တပည္႔ ဆိုတဲ႔ သံဃာေတြက သူ႔စကားေတြကို ပယ္ကုန္ၾကျပီလို႔ ဆိုၾကလိမ္႔မယ္။ ဒီလို အၾကည္ညိဳပ်က္ရင္( ရဟႏၱာေတြကို ေစာ္ကားေျပာဆိုမိရင္) သူတို႔ အျပစ္ျဖစ္ကုန္လိမ္႔မယ္ ။ဒီေတာ႔ ဗုဒၶမိန္႔ၾကားခ်မွတ္ခဲ႔တဲ႔ ၀ိနည္းေတြကို နဲနဲမွ မျပင္ၾကပါနဲ႔ ….” လို႔ မိန္႔ၾကားခဲ႔တယ္။ ဒိ႒ိဆရာၾကီး (၆)ေယာက္ရဲ႔ တပည္႔ေတြကလည္း ေခါင္းေထာင္လာဦးမယ္။

ဒုတိယ သံဃာယနာမွာေတာ႔ ၀ဇၹီတိုင္းသား ရဟန္းမ်ား (ေဒ၀ဒတ္ရဲ႔ တပည္႔မ်ား)က အဓမၼ၀တၳဳ (၁၀)ပါးေတာင္းဆိုၾကတယ္။ ေန - လက္တစ္သစ္လြဲသည္အထိ ဆြမ္းထမင္းစားရန္ ၊ ေသန(အရက္ေပ်ာ႔ေပ်ာ႔)ေသာက္ရန္ (အခုလည္း ေသာက္ၾကတာပဲေလ) ၊ ေရႊ ၊ေငြမ်ားကို သာမာန္လူမ်ားလို ကိုင္တြယ္ အသံုးျပဳရန္ စသည္ေတြ ေတာင္းဆိုလာရာမွာ သာသနာေတာ္ ညစ္ႏြမ္းမွာဆိုးျပီး ဒုတိယ သံဃာယနာကို သာသနာႏွစ္(၁၀၀)မွာ တင္ခဲ႔ရျပန္တယ္။ အတိုခ်ဳပ္ရရင္ ဒီ ရဟန္းပ်က္ (၁၀၀၀၀) ကို သံဃာယနာတင္ ရဟႏၱာ (၇၀၀) ၊ ဒကာေတာ္ ကာလာေသာကမင္း နဲ႔ ျပည္သူေတြက တိုင္းျပည္က ႏွင္ထုတ္လိုက္ၾကတယ္။ ဒီရဟန္း ( ၁၀၀၀၀ ) ခန္႔ဟာ ေကာသမၻီျပည္ ၊ ဟိမ၀ႏၱာ ေတာင္ေျခနားမွာ ဘုရင္တစ္ပါးက ခိုလွံဳ ခြင္႔ေပးလိုက္လို႔ စင္ျပိဳင္. သံဃာယနာတင္ၾကတယ္။ တက္ေရာက္ ရဟန္း (၁၀၀၀၀) ဆိုေတာ႔ ပိုျပီးေတာင္ အင္အားၾကီးတယ္ဆိုျပီး ေတာ႕ ….မဟာသံဃိကဂိုဏ္း…. လို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဒါေပမယ္႔ တခ်ိဳ႔ စာအုပ္ေတြမွာ….မဟာသင္ဂီတိဂိုဏ္း…..လို႔ အကိုဖတ္ရတယ္။ ဒါကလည္း ေတာင္ပိုင္းဟိနယနသံုး ဒီပ၀င္ ၊ မဟာ၀င္ ၊ ပါရာဇိကဏ္ အ႒ကထာ တို႔ က အမည္လို႔ ဆိုပါတယ္။ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ မဟာယာန ရဲ႕ အစျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ ဂိုဏ္းၾကီး (၂)ဂိုဏ္းကေန မၾကာခင္မွာပဲ (၁၀) ဂိုဏ္းအထိ ျဖစ္သြားတယ္။ အခုေတာ႔ ( ၃၀၀ ) ေက်ာ္ေနျပီတဲ႔ ။ ဂိုဏ္းေတြ ကြဲသြားၾကပံုကို ( သံဃာယနာသမိုင္း စာအုပ္မွာ ဖတ္ပါေနာ္ ။ မေရးေတာ႔ဘူး။ www.elibrary.com.mm မွာ ရွာေတြ႔ပါလိမ္႔မယ္ ။ ဒီစာအုပ္ေရာ တျခား အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ )

ဒီလိုနဲ႔ မဟာယနေတြကေတာ႔ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးမိန္႔မွာခ်က္ကို ကိုင္စြဲျပီး ၾကိဳက္္သလို ျပင္ၾကရာကေန ဒီေလာက္ကြာကုန္ၾကတာပဲ ။ သူတို႔ကလည္း ဘုရားမွာသြားတာပဲ ၊ လိုအပ္ရင္ျပင္မယ္လို႔ ခံယူထားေတာ႔ မွန္သလိုျဖစ္ေနတာပါပဲ ။ အၾကီးအက်ယ္ကြာတာက၀ိနည္း ပိုင္းမွာေပါ႔ ။ ေနာက္တစ္ခုရွိေသးတယ္။ ေအာက္မွာ ဆက္ရွင္းျပမယ္။ ဒီေတာ႔လည္း မူရင္းအတိုင္း မျပင္တာက ေထရ ၀ါဒ …မေထၾကီးမ်ား၏ ၀ါဒလို႔ ျဖစ္လာတယ္။ ဒီေတာ႔ အဓိက (၂)ခုရဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မႈကို စေျပာရေအာင္။ Ven. Dr. W. Rahula ရဲ႕ Theravada-Mahayana Buddhism စာအုပ္ကို ျပန္ုျပီး ကိုးကားပါမယ္။ မူရင္းကိုလဲ ေရးေပးပါမယ္။

ေထရ၀ါဒနဲ႔ မဟာယာန ဘာကြာလဲ ။ (၁) ႏွစ္ဖက္လံုးက သက်မုနိ ဗုဒၶ ျမတ္စြာကို ဆရာ အျဖစ္လက္ခံၾကတယ္။ (၂) သစၥာ ေလးပါး တရားေတာ္ကို ႏွစ္ဖက္လံုးက အျပည္႔အ၀လက္ခံၾကတယ္။ (၃) မဂၢင္ရွစ္ပါး လမ္းစဥ္ဟာလဲ ႏွစ္ဖက္လံုးရဲ႔ တရားပါပဲ။ (၄) ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ေဒသနာေတာ္ဟာလဲ ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ အတူတူပါပဲ။ (၅) ဖန္ဆင္းရွင္ကို ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ လက္မခံပါဘူး။ (၆) အနိစၥ ၊ဒုကၡ၊အနတၱ နဲ႔ သီလ၊သမာဓိ ၊ပညာေတြကို ႏွစ္ဖက္လံုးက လက္ခံၾကတဲ႔ အတြက္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ရဲ႔ အဓိက တရားအႏွစ္ေတြမွာ မကြဲျပားဘူးလို႔ ဆိုရပါမယ္။

အနတၱ ကို ႏွစ္ဖက္လံုးလက္ခံပါတယ္။ မဟာယနက အတၱ၀ါဒ မဟုတ္ပါဘူး။ အကိုလည္း မဟာယန ဆရာေတာ္ေတြကို ေမးၾကည္႔ဖူးပါတယ္။ အတၱ၀ါဒ ကို သူတို႔လည္း လက္မခံပါဘူး။ မူရင္း - (1) Both accept Sakyamuni Buddha as the teacher. (2) The Four Noble Truths are exactly the same in both schools. (3) The Eightfold Path is exactly the same in both schools. (4) The Paticca-samuppada or the Dependent Origination is the same in both schools. (5) Both rejected the idea of a supreme being who created and governed this world. (6) Both accept Anicca,Dukkha, Anatta anf Sila, Samadhi , Panna . These are the most important teachings of the Buddha and they are all accepted by both schools without questions.

အဓိက ကြဲျပားခ်က္က တရားေတာ္ေတြ ေပၚမွာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေဗာဓိသတၱ လို႔ ေခၚတဲ႔ ဘုရားေလာင္း ၊ ဘုရားက်င္႔စဥ္ က်င္႔သူအေပၚမွာ ထားတဲ႔ သေဘာထား ျဖစ္ေနတယ္။ ေထရ၀ါဒ က ဘုရားေလာင္း ကို ပုထုဇဥ္ပဲရွိေသးလို႔ မကိုးကြယ္ဘူး။ ဒီေတာ႔ တခ်ိဳ႔က ဆိုျပန္တယ္။ ေထရ၀ါဒဆိုတာ ရဟႏၱာ ျဖစ္ဖို႔ က်င္႔တဲ႔ ၀ါဒျဖစ္ျပီး ၊ မဟာယာနကေတာ႔ ဗုဒၶျဖစ္မယ္႔ ဘုရားေလာင္း ေဗာဓိသတၱက်င္႔စဥ္ကို လက္ခံတဲ႔ ၀ါဒလို႔ ဆိုၾကျပန္တယ္။ ေထရ၀ါဒမွာ ေဗာဓိသတၱဟာ လြတ္ေျမာက္ရာ လမ္းကို သစၥာတရားကို မသိေသးတဲ႔ ပုထုဇဥ္မို႔ မကိုးကြယ္ေသးေပမယ္႔ ၊ မဟာယာန မွာေတာ႔ ကိုးကြယ္စရာ ေဗာဓိသတၱေတြ မ်ားပါတယ္။ ဘုရားေလာင္း ၊ ဘုရားရဲ႔ မိခင္၊ ဖခင္ ….အစံုပါပဲ ။

ဖားေအာက္ဆရာေတာ္ဘုရား ေဟာၾကားတဲ႔ ဓမၼစၾကာႏွင္႔ ၀ိပႆနာ တရားေတာ္မွာလည္း ဒီအေၾကာင္းေတြပါ ပါတယ္။ မဟာယာန မွာ က အရဟတၱဖိုလ္ရျပီးသာ ရဟႏၱာပုဂၢိဳလ္ဟာ ဒီ အရဟတၱဖိုလ္ကေန နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳလို႔ မရေသးဘူး။ အရဟတၱဖိုလ္ကေန အနာဂမ္ ၊ သကဒါဂမ္ ၊ ေသာတာပန္ အထိ ျပန္ ေလွ်ာက်သြားတယ္။ ပုထုဇဥ္ျပန္ျဖစ္သြားရမယ္ ။ ျပီးမွ ဘုရားဆုပန္ျပီး ဘုရားျဖစ္ဖို႔ ျပန္ၾကိဳးစားၾကရမယ္။ ဒီေနရာမွာ ဆရာေတာ္ၾကီးက ဘုရားေဟာနဲ႔ သူတို႔ အယူအဆ လြဲေနေၾကာင္း (၂)ခ်က္တုတ္ျပတယ္ ။ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္မွာ ပါတယ္ ။ (၁) အကုပၸါေမ ၀ိမုတၱိ (ေစေတာ၀ိမုတၱိ -မူကြဲ ရွိတယ္ ) = အရဟတၱဖိုလ္ ဥာဏ္ေတာ္သည္ မပ်က္မစီးႏိုင္ ခံ႔ခိုင္တည္တံ႔ေလျပီ ။

(၂) အယမႏၱိမာ ဇာတိ ၊ နတၳိ ဒါနိ ပုန ဗၻေ၀ါတိ = ဒီဘ၀သည္ ေနာက္ဆံုးတည္း ၊ ဘ၀အသစ္ျဖစ္ရန္ မရွိေတာ႔ျပီ ။

လူငယ္ဆုိတာ ဖ်က္လတ္တက္ၾကြေသာ၊ ရဲရင့္ေသာ၊ သန္စြမ္းေသာ၊ ခိုင္မာေသာ၊ သတၱိရွိေသာ၊ ႏိုးၾကား၍ဇြဲရွိေသာသူကို လူငယ္ဟု ေခၚပါသည္။ သို႔ေသာ္ထုိလူငယ္၏ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ၊ အက်ိဳးရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္သာ အသံုးခ်သင့္ပါသည္။ အမ်ိဳးဘာသာကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ၊ ယဥ္ေက်းမႈကို ပ်က္ျပားေစႏိုင္ေသာ အမႈကိစၥမ်ားတြင္ အသံုး ခ်မည္ဆုိပါက မသင့္ေတာ္ႏိုင္ေပ။ အမ်ိဳးကိုဆက္မည့္၊ ထိန္းသိမ္းမည့္ သစ္လြင္ရဲရင့္ေသာ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္မ်ားသာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တမ်ိဳးသားလံုး၏ ေကာင္းမြန္ေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ ဓေလ့စ႐ိုက္မ်ား၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ား ကိုအေမြဆက္ခံမည့္ “ေမြခံထိုက္ေစ လူငယ္မ်ား” ျဖစ္ဖို႔ရန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူငယ္မ်ား အားလံုးတြင္ တာ၀န္ရွိပါသည္။ ေကာင္းသည့္အေမြမ်ားအား ဆက္ခံသင့္သလို မေကာင္းသည့္အက်င္၊့ စ႐ိုက္ဆုိး မ်ားကိုလည္း ပယ္ရွားပစ္ရမည့္ တာ၀န္မွာ အမ်ိဳးကေပးေသာ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္ပင္ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

လူငယ္တို႔၏ စိတ္သ႑ာန္မွာ စူးစမ္းလိုေသာစိတ္ အၿမဲကိန္းေအာင္းေနတတ္ၾကပါသည္။ စူးစမ္းသည္ဆိုရာ၀ယ္ ေကာင္းသည့္အရာမ်ား ရွိသလို မေကာင္းေသာအရာ၌လည္း စူးစမ္းတတ္ၾကေပသည္။ ဆိုလိုရင္းမွာ လူငယ္အမ်ားစုသည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶ သာသနာေတာ္၏ အေျခခံအႏွစ္သာရမ်ားကို စူးစမ္းေလ႔လာရာတြင္ အားနည္းေနတတ္ၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္က မိဘ ဆရာသမားမ်ား၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမွတစ္ပါး တဆင့္တက္၍ ေလ႔လာၾကိဳးစားမႈမွာ အားနည္းေနၾကေပေသးသည္။ တတ္သိနားလည္ေသာ အနာဂတ္အတြက္ လူငယ္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပမာဏအားမွာ နည္းေနေသးသည္ဟု တြက္ဆႏိုင္ပါသည္။ အနာဂတ္အတြက္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ သန္႔ရွင္းတည့္တံ့ျပန္႔ပြားရန္မွာ လူငယ္တိုင္းမွာ တာ၀န္ရွိၿပီး သာသနာ၀င္တိုင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ရန္ အလြန္အေရးၾကီးလွပါသည္။ အဖြဲ႔အစည္းငယ္မွစ၍ ႏိုင္ငံတ၀န္း တိုးတက္ေရး၏ အဓိက အေျခခံအုတ္ျမစ္မွာ သီလတရားပင္ျဖစ္သည္။ ကိုယ္က်င့္တရားပင္ျဖစ္ပါသည္။ ယေန႔ေခတ္ လူငယ္တို႔သည္ ေသာက္စားမူးရစ္ျခင္း ကာမဂုဏ္ေပ်ာ္ပါးျခင္းအမႈတို႔ကို လူငယ္ဘ၀၏ အႏွစ္သာရမ်ားဟု မွတ္ယူျခင္း သည္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏တရားေတာ္မ်ားႏွင့္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိေနသည္။ ေထရ၀ါဒ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္လ်က္ ဘုရားရွင္၏ အဆံုးအမမ်ားအတိုင္း က်င့္ၾကံမေနထိုင္ျခင္းသည္ ဆိုး၀ါးေသာျမင္ကြင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ မိန္းခေလးမ်ားမွာလည္း ေဗဒင္ကိုးကြယ္ျခင္း၊ နတ္ကိုးကြယ္ျခင္းအမႈတို႔၌ ၀ါသနာထံုလ်က္ တစ္ခ်ိဳ႕မွာ မူးရစ္ေစေသာ အရာမ်ားကိုပင္ ေသာက္စားေပ်ာ္ပါးျခင္းမွာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဘာသာျခားမ်ားႏွင့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖင့္ျဖစ္ေစ ခ်စ္ကၽြမ္း၀င္ရာမွျဖစ္ေစ မိမိပါ ဘာသာျခားျဖစ္ရျခင္းမွာ ရင္နာစရာအေကာင္းဆံုးေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ မနာလိုျခင္းမဟုတ္ပါ။ ရခဲလွေသာ လူ႔ဘ၀တြင္မွ ရခဲလွေသာ သာသနာေတာ္တြင္ ၾကံဳၾကိဳက္ပါလ်က္ ဤသို႔ျဖစ္ရျခင္းကို ႏွေမ်ာမိျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။ ေရွးသူေတာ္ေကာင္းတို႔ ဆိုထားခဲ႔ေသာ ငါးပါးသီလ ခါး၀တ္ပုဆိုးကဲ႔သို႔ ျမဲေစခ်င္ေသာ္လည္း ယေန႔ေခတ္အမ်ားစုမွာ ကြင္းလံုးခၽြတ္လိုက္ၾကသည္ဟုဆိုလွ်င္ လြန္ဖြယ္ရာမရွိေပ။ လူငယ္တိုင္းတြင္ အစြမ္းအဆမ်ား ရွိၾကစၿမဲျဖစ္ပါသည္။ အသံုးမခ်တတ္၍ အသံုးမက်ျခင္းသာျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ မိမိကိုယ္မိမိ တန္ဖိုးရွိေအာင္ ဘယ္လိုေနမလဲ ေသခ်ာျပန္စဥ္းစာၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ အေ၀းၾကီးမဟုတ္ပါ။ သီလတရားကိုသာ ၾကိဳးစားၿပီး ေဆာက္တည္ၾကည့္လိုက္ပါ။ သီလတရား၊ တစ္နည္း ကိုယ့္က်င့္တရား၊ သိကၡာတရားကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေစာင့္ထိန္း ၾကည့္ပါ။ မိမိကိုယ္ကိုယ္မိမိ တန္ဖိုးထားတတ္လာမည္မွာ မလြဲဧကန္ပါ။ သူတစ္ပါးကို ၾကည့္ညိဳတာထက္ ကိုယ္ကိုကုိယ္ျပန္ၾကည္ညိဳတတ္ဖို႔က ပိုၿပီးအေရးၾကီးပါသည္။ ကိုယ္ကိုကိုယ္မၾကည္ညိဳတတ္လွ်င္ အပါယ္ပါက်ေရာက္ ႏိုင္ပါသည္။ မိဘသည္ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ရျခင္းမွာ ဆန္းသည္မဟုတ္ေသာ္လည္း ျပန္လည္သံုးသပ္လွ်င္ ထူးသည့္ကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ လူတစ္သိန္းကြယ္လြန္၍ လူျပည္သို႔ တစ္ေယာက္ ျပန္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ခဲယဥ္းလွပါသည္။ ေလးဘံုပယ္ရြာမွ အကုသိုလ္အေၾကြးမ်ားကို မ်ားစြာဆပ္လ်က္ တစ္ဖန္လူ႔ဘ၀သို႔ ျပန္ရရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ လူ႔ဘ၀ရေသာ္ျငားေသာ္လည္း သာသနာေတာ္ႏွင့္ၾကံဳၾကိဳက္ရန္မွာ သာ၍ခက္ခဲေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ယေန႔ ဤသို႔ အက်ိဳးတရားေတြ ျဖစ္လာရျခင္းမွာ အေၾကာင္းတရားေတာ့ ရွိရစမၿမဲပါ။ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္လ်က္ သီလပ်က္ယြင္းမႈမ်ား ျဖစ္ရျခင္းမွာ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို အေျခခံက်က် နားမလည္၍ပင္ျဖစ္ပါသည္။ လက္ဦးဆရာဆိုသည့္အတိုင္း မိဘမ်ားသည္ အေျခခံက်က် နားမလည္၍ ျဖစ္ႏိုင္သလို အေပါင္းအသင္းမွားယြင္းမႈမ်ား ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ လူငယ္ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း လူငယ္ဂုဏ္ပုဒ္ႏွင့္လည္းမညီ ကိုးကြယ္မႈမွာလည္း ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာစစ္စစ္ျဖစ္ပါလ်က္ အေျခခံသီလတရားကိုေသာ္ျဖင့္ နားမလည္၊ နားလည္ေသာ္လည္း မလိုက္နာလွ်င္ အနာဂတ္၏ အသီးအပြင့္မျဖစ္ခင္ ပိုးစား၍ ေၾကြက်ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ တိုးတက္မႈဟူသမွ်သည္ ဗုဒၶ၀ါဒ၌သာ အေျခခံ၍ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ ဆုတ္ယုတ္ျခင္းသည္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ က်ရွံဳးျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေထရ၀ါဒ ကိုးကြယ္မႈျဖစ္လ်က္ ဘုရားရွင္၏ရည္ရြယ္ခ်က္ကဘာလဲ၊ လူျဖစ္လာရသည့္ အေၾကာင္းကဘာလဲ၊ ေထရ၀ါဒဆိုတာဘာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ကိုးကြယ္တာလဲ၊ သရဏဂံုဘာေၾကာင့္ ေဆာက္တည္ရသလဲ၊ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာဆိုတာဘာလဲ၊ ဆြမ္းကပ္၊ ပန္းကပ္မွအစ အေျခခံက်က်ကို ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေမး၍ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေျဖၾကည့္ေစခ်င္သည္။ တတ္သိနားလည္ထား လွ်င္လည္း နားလည္သည့္အတိုင္းက်င့္လွ်င္ သာသနာေတာ္ျပန္႔ပြားသလို တိုင္းျပည္ေအးခ်မ္းမည္မွာ မလြဲဧကန္ပါ။ ေထရ၀ါဒကို ေလ႔လာလွ်င္ ခိုင္ၿမဲေသာ၀ါဒ၊ ရွင္မဟာကႆပ အရွင္ျမတ္တို႔အစရွိေသာ ရဟႏၱာအရွင္ျမတ္တို႔၏ အယူအဆ(ဓမၼ)၊ တစ္နည္း သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ သိကၡာသံုးရပ္ႏွင့္ ခိုင္ၿမဲေသာ ၀ါဒကို ေထရ၀ါဒဟုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ သရဏဂံုေဆာက္တည္ရာမွာလည္း ဗုဒၶံ ျမတ္စြာဘုရားကို သရဏံ ကိုးကြယ္ရာဟူ၍၊ ကိေလသာေဘး၊ အပါယ္ေဘး၊ စိတ္ဆင္းရဲျခင္းေဘး၊ ကိုယ္ဆင္းရဲျခင္းေဘးတို႔မွ လြတ္ကင္းတတ္သည္ျဖစ္၍ ဂစၧာမိ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ သိမွတ္ပါ၏ဆိုတာကို သိေနသင့္ပါသည္။ လူငယ္ဆိုသည့္အတိုင္း ဤသို႔ အရာရာကို ေ၀ဖန္ပိုင္းျခားေနရမည္။ ဒါမွလည္း ဘုရားရွင္ အဆံုးအမႏွင့္ကိုက္ညီေပမည္။ မိဘမ်ား အိမ္မွာ ႐ုိးရာဆိုၿပီး နတ္ေတြကိုးကြယ္ေနၾကသည္။ ဒါတကယ္လား၊ ဒ႑ာရီဆန္ဆန္လား၊ သမိုင္းေၾကာင္းလား လူငယ္မ်ားကိုယ္တိုင္ စံုစမ္းၾကည့္သင့္ပါသည္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ စမ္းစစ္ၾကည့္သင့္ပါသည္။ ႐ိုး႐ာနတ္မ်ားကို ကိုးကြယ္၍ ကိေလသာေဘး၊ အပါယ္ေဘး၊ စိတ္ဆင္းရဲျခင္းေဘး၊ ကိုယ္ဆင္းရဲျခင္းေဘးတို႔မွ လြတ္ကင္းႏိုင္သလား၊ သမုိင္းအေထာက္ထား ခိုင္လံုမႈရွိသလား၊ လူေတြ အေၾကာက္တရား ေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ေနၾကတာလား၊ လာဘ္လိုခ်င္လို႔ကိုးကြယ္ေနၾကတာလား၊ ဘုရားရွင္ အဆံုးအမႏွင့္ ကိုက္ညီသလား စသျဖင့္ ေ၀ဖန္ပိုင္းျခားၾကည့္လွ်င္ အေျဖမွာ ႐ိုးရွင္းစြာ ေပၚထြက္လာပါလိမ္႔မည္။ ေဗဒင္ဆိုေသာအရာသည္လည္း တကယ္ အားကိုးရာအစစ္ဟုတ္သလား၊ ယၾတာေခ်ေတာ့ေရာ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္လို ျဖစ္ႏုိင္ပါ့မလား စသျဖင့္ လူငယ္ပီပီ တက္တက္ၾကြၾကြ ဟုတ္၏ မဟုတ္၏ စံုစမ္းၾကည့္ေစခ်င္ပါသည္။ ေမးခြန္းေပါင္းမ်ားစြာ၊ သိခ်င္ေသာအရာမ်ားစြာ ေပၚထြက္လာပါလိမ္႔မည္။ ေမးခြန္းမ်ားေပၚလာလွ်င္ တတ္သိနားလည္ႏိုင္ေသာ ဆရာသမားမ်ားကို ေမးျမန္း၊ ေဆြးေႏြးေစခ်င္ပါသည္။ မရွက္ေၾကာက္သင့္ပါ။ စကားေျပာဆိုရာတြင္ ေျပရဲေမးရဲ ျဖစ္ေနသင့္ပါသည္။ ရင္ထဲမွာ သံသယေတြ ရွင္းလင္းလာပါလိမ္႔မည္။ ကိုယ္ရွင္းသြားရင္ ကိုယ္ရွင္းသလို ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္း ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမမ်ားကို ေျပာျပတိုင္ပင္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ အေတြးအသစ္မ်ားပင္ ထပ္မံရရွိလာႏိုင္ပါသည္။ အေတြးေခၚသစ္မ်ားႏွင့္ တရားေဆာင္းပါး၊ တရားစာေပ၊ တရားေတာ္မ်ား နာၾကားၿပီး ျပန္လည္တိုက္ဆိုင္ ေလ႔လာၾကည့္ပါက ပို၍ရွင္းလင္းပါလိမ္႔မည္။ ရင္တြင္းမွာ အမွားမ်ားစြာဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပေပ်ာက္သြားလိမ္႔မည္။ ဗုဒၶဘာသာ အေျခခံက်က် နားလည္ၿပီဟု မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္လာလွ်င္ သီလတရားလံုျခံဳေစလ်က္ ဒါနအမႈတို႔ကို လူငယ္မ်ားပီပီ ဆက္လက္ေ၀ဖန္ ေလ႔လာေနရမည္။ ဒါနဆိုရာတြင္လည္း ပါရမီထိုက္ေသာ ဒါနျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုျပဳမလဲစဥ္းစားသင့္ပါသည္။ ၁။ နိဗၺာန္ကို ဦးတည္ထားရမယ္။ ၂။ သူတစ္ပါးအက်ိဳးကို ငဲ႔ရမယ္။ ၃။ မိမိအက်ိဳးကို မငဲ႔ရဘူး ဆိုတဲ႔ ဒီအခ်က္သံုးခ်က္နဲ႔ ကိုက္မွသာ ပါရမီထိုက္ေသာ ဒါနျဖစ္မွာပါ။ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားလိုေသာ စိတ္ျဖင့္ ျပဳေသာဒါန၊ ေလာကီေကာင္းက်ိဳးမ်ားကို လိုလားတဲ႔စိတ္ႏွင့္ ျပဳေသာဒါနဆိုရင္ေတာ့ ပါရမီထိုက္ေသာ ဒါနမျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ မျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အက်ိဳးေပးသည္လည္း ကုသိုလ္ရသည္ မွန္ေသာ္လည္း စင္ၾကယ္ေသာဒါန မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေပ။ ထပ္ၿပီးေလ႔လာၾကည့္လွ်င္လည္း ဒါနျပဳသည္ဆိုသည္မွာလည္း မိမိမွာ ဘ၀မ်ားစြာက ထံုလာခဲ႔ေသာ ေလာဘကိေလသာကို ေလ်ာ့ေအာင္ ပါးေအာင္ စြန္႔လႊတ္လွဴဒါန္းလိုက္တာပါ။ ၀ိပႆနာၪာဏ္ျမင္ႏိုင္ရင္ ျမင္ႏိုင္သေလာက္ ဒါနမွသည္ နိဗၺာန္ဆီကို တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ကံကံ၏အက်ိဳး၊ အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္ႏြယ္မႈ စသျဖင့္ အဆင့္ဆင့္တက္လွမ္းေလ႔လာလွ်င္ လူျဖစ္လာရ လူ႔ဘ၀ လူျဖစ္ရက်ိဳးနပ္ၿပီဟုပင္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ထိုမွသာလွ်င္ ကိုးကြယ္မႈ အစစ္မွန္ႏွင့္ လူငယ္အဂၤါထပ္တူညီမွ်ပါမည္။ လူငယ္တို႔သည္ ပင္ကိုယ္အစြမ္းသတၱိျပည့္၀ၾကၿပီး ျဖဴစင္မႈကို အေျခခံၾကပါသည္။ မိဘမ်ား နားမလည္၍ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္ေသာ္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ စီပြားေရး အခက္အခဲမ်ားေၾကာင့္ လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္မႈ မမွားေစလိုျခင္းသည္ ရင္တြင္းအစစ္အမွန္ျဖစ္ပါသည္။ မွားလွ်င္လည္း ခ်က္ျခင္းျပင္ဆင္လိုက္လွ်င္ ဘ၀ေအာင္ျမင္မႈ၏ အစျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္မ်ားကို အေျခခံက်က် သိေစခ်င္ပါသည္။ အေျခခံက်က်သိခဲ႔လွ်င္ မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ကိုးကြယ္မႈ မွားယြင္းမႈ မရွိႏိုင္ေခ်။ သို႔ေသာ္ အသိကို က်င့္မွ မွားယြင္းမႈ မရွိႏိုင္မည္မွာ ေသခ်ာလွပါသည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ အနာဂတ္၏ လူငယ္ေကာင္းမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ပါလိမ္႔မည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ တစ္ခ်ိန္တြင္ ကိုယ့္အလွည့္၊ ကိုယ့္တာ၀န္၊ ကိုယ့္ပုခံုးေပၚသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏တာ၀န္၊ သာသနာေတာ္၏တာ၀န္ က်ေရာက္လာမည္မွာ ဧကန္ပင္ျဖစ္သလို၊ ကိုယ္တိုင္မိဘေနရာလည္း ေရာက္လာပါလိမ္႔မည္။ ထို႔ေန႔သည္ မိမိ၏ ေနာင္တရေသာေန႔ မျဖစ္ရန္မွာ အေရးၾကီးဆံုးျဖစ္သည္။ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားမွာ ေလာကီ၊ ေလာကုတ္ႏွစ္လီေသာ အက်ိဳးကိုျဖစ္ေစတတ္သည္ဆိုသည္မွာ မွန္ေပသည္။ လူဘ၀ရလာခိုက္တြင္မွ ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားျဖင့္ ေလာကီ၊ ေလာကုတ္၌ အက်ိဳးရွိေအာင္ အသံုးမခ်တတ္လွ်င္ျဖင့္ အမိုက္တကာ့ဗိုလ္မင္း၊ အဖ်င္းတကာ့ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွာ မိမိသာျဖစ္ပါ ေတာ့မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိသည္ ကိုးကြယ္မႈ အစစ္မွန္ရရွိထားပါလ်က္ လက္၀ယ္တြင္ ပတၱျမားရွိသူသည္ ပတၱျမား၏ တန္ဖိုးနားမလည္ကဲ႔သို႔ မျဖစ္ရန္ အေရးၾကီးလွပါသည္။ လူငယ္၏တာ၀န္ကို ေက်ပြန္လ်က္ ကိုးကြယ္မႈအစစ္အမွန္ကို တတ္သိနားလည္ကာ ႏိုင္ငံေတာ္အက်ိဳး၊ သာသနာအေတာ္အက်ိဳး သယ္ပိုးႏိုင္ေသာ သားေကာင္းရတနာ သမီးေကာင္း ရတနာမ်ားျဖစ္ၾကပါေစ။

ငရဲ(ခ်မ္းသာကင္းေသာ)ဘုံသည္ ရွစ္ဘုံရွိ၏။ သိဥၨဳိ၀္း၊ ကာလသုတ္၊ သံဃာသ၊ေရာရု၀၊ မဟာေရာရု၀၊ တာပန၊ မဟာတာပန၊ အ၀ီစိငရဲတုိ႔ျဖစ္သည္။ ယင္းရွစ္ဘုံကုိ ေပါင္း၍၊ “ငရဲဘုံ” ဟု ဘုံတစ္ဘုံအျဖစ္ သုံးႏႈန္းေခၚေ၀ၚၾကသည္။
အခ်ဳိ႕ပါဠိေတာ္မ်ား၌ “ငရဲ၊တိရစၧာန္၊ျပိတၱာ” ဟု အပါယ္သုံးဘုံသာ ေဖာ္ျပ၏ အသုရကာယ္ကုိ တာ၀တိ ံသာ နတ္တုိ႔တြင္ ေရာသြင္း၍ သုိ႔မဟုတ္ ျပိတၱာ အတြင္းမွာ ေရာသြင္း၍ ထုိသုိ႔ သုံးဘုံးသာ ေဟာျပဟန္တူသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ အပါယ္ေလးဘုံဟု ေခၚေ၀ၚၾကသည္။
ဤကမၻာေျမျပင္မွ ေအာက္ ယူဇနာ တစ္ေသာင္းငါးေထာင္ ကြာေ၀းေသာ အရပ္၌ သိဥၨဳိ၀္းငရဲတည္ရွီ၏။ ယင္း၏ေအာက္ အဆင့္ဆင့္၌ ယူဇနာတစ္ေသာင္းငါးေထာင္စီ ျခားကြာ၍ ကာလသုတ္ စေသာ ၾကြင္းငရဲဘုံ အဆင့္ဆင့္ တည္ရွိၾကသည္။ ငရဲဘုံတြင္ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေလာင္ေနေသာ သံေျမမ်ား၊ က်ဳိက္က်ဳိက္ဆူပြက္ေနေသာ ေရမ်ား ရွိသည္ဟု က်မ္းဂန္တုိ႔၌ ျပဆုိသည္။
သိပၸံပညာရွင္တုိ႔က ကမၻာေျမ၏ ထုထည္သည္ မုိင္သန္းေပါင္း ႏွစ္သိန္းေျခာက္ေသာင္းရွိသည္၊ ေျမျပင္မွ ၆၆-မုိင္ခန္႔ ထူေသာ ေက်ာက္လႊာၾကီး ႏွစ္ထပ္အတြင္း၌ အေရေပ်ာ္ေနေသာ သံနစ္ကဲလ္ႏွင့္ ကုိေဘာလ္သတၳဳမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္၊ ကမၻာ၏ ဗဟုိခ်က္သည္ အရည္ေလာ၊ အစုိင္ခဲေလာ-ဟူ၍ ယေန႔ထိ မည္သူမွ် မေျပာနုိင္ေသးေခ် စသည္ျဖင့္ ေျပာဆုိက်သည္။ အဆုိႏွစ္ရပ္လုံးသည္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ ျဖစ္ပါ၏။
အပါယ္ဘုံသားတုိ႔၌ သက္တမ္း သတ္မွတ္ခ်က္မရွိ၊ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အကုသုိလ္ အနည္အမ်ားလုိက္ ခံေနၾကရေလသည္။
တိရစၧာန္ကား ဘုံသီးျခားမရွိ၊ လူတုိ႔ဘုံမွာပင္ ေနၾကေလသည္။ တိရစၧာန္ေနထုိင္ရာ အစုအေ၀းကုိပင္ တိရစၧာန္ဘုံဟု ေခၚေ၀ၚျခင္းျဖစ္သည္။
ျပိတၱာတုိ႔ကား ေတာင္ၾကီးေတာၾကီး စသည္တုိ႔၌ ေနထုိင္ၾကသည္။ ယင္းတုိ႔ကုိ လူမ်ား မျမင္နုိင္ၾကေခ်။ ယင္းတုိ႔က ကုိယ္ထင္ျပမွသာ ျမင္ၾကရသည္ ယင္းတုိ႔သည္ လူတုိ႔ေလာက္ ဘုန္းကံမၾကီး၍ ေျခာက္လွန္႔လည္း ေၾကာက္လန္႔စရာမလိုေပ။
ဤလူ႔ဘုံ၏အထက္ ယူဇနာေလးေသာင္းႏွစ္ေထာင္ ကြာေ၀းေသာအရပ္ (ယုဂႏၶိဳရ္ေတာင္ထိပ္) ၌ စတုမဟာရာဇ္နတ္ဘုံရွိ၏။ နတ္ေျခာက္ဘုံအနက္ ေအာက္ဆုံးဘုံျဖစ္သည္။ စတုမဟာရာဇ္နတ္ဘုံအထက္ ယူဇနာေလးေသာင္း ႏွစ္ေထာင္ ေ၀းေသသာအရပ္ (ျမင္းမုိရ္ေတာင္ထိပ္)၌ တာ၀တိ ံသာနတ္ဘုံ၊ ယင္းအထက္ ယာမာ၊ ယင္းအထက္ တုသိတာ၊ ယင္းအထက္ နိမၼာရတိ၊ ယင္းအထက္ ပရနိမၼိတ၀သ၀တၱီနတ္ ဘုံတုိ႔သည္ ယူဇနာ ေလးေသာင္းႏွစ္ေထာင္စီ ျခားကြာလ်က္ အဆင့္ဆင့္တည္ရွိၾကသည္။
ပရနိမၼိတ၀သ၀တၱိနတ္ဘုံ၏ အထက္ ယူဇနာ ငါးသန္းငါးသိန္းရွစ္ေထာင္ ေ၀းေသာအရပ္၌ ေအာက္ဆုံး ျဗဟၼာဘုံ သုံးဘုံသည္ ေဘးတုိက္တန္းစီ တည္ရွိ၏။ ျဗဟၼပါရိသဇၨာ၊ ျဗဟၼပုေရာဟိတာ၊ မဟာျဗဟၼာဘုံတုိ႔ ျဖစ္သည္။ ယင္းတုိ႔ကို ပထမစ်ာန္သုံးဘုံဟု ေခၚၾကသည္။
ပထမစ်ာန္ သုံးဘုံအထက္ ယူဇနာ ငါးသန္း ငါးသိန္း ရွစ္ေထာင္ ေ၀းေသာအရပ္၌ ပရိတၱာဘာ၊ အပၸမာဏာဘာ၊ အာဘႆရာ ဟူေသာ ဒုတိယစ်ာန္သုံးဘုံ တေျပးညီ ေဘးတုိက္တည္ရွိၾကသည္။
ယင္းအထက္ ေဖာ္ျပပါအတုိင္း အကြာအေ၀း တူညီေသာ အရပ္၌ ပရိတၱသုဘာ၊အပၸမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏွာမ်ည္ေသာ တတိယစ်ာန္ဘုံတုိ႔ တေျပးညီ ေဘးတုိက္တည္ရွိၾကသည္။
ယင္းအထက္ ေဖာ္ျပပါအတုိင္း အကြာအေ၀း တူညီေသာအရပ္၌ ေ၀ဟပၹဳိလ္ဘုံ၊ အသညသတ္ဘုံႏွင့္ သုဒၶါ၀ါသ ငါးဘုံတုိ႔ တေျပးညီ တည္ရွိၾကသည္။ ယင္း ခုႏွစ္ဘုံကုိ စတုတၳစ်ာန္ဘုံဟု ေခၚ၏။ ထုိတြင္ အသညသက္ဘုံရွိ ျဗဟၼာမ်ားကား ရုပ္သာရွိ၍ သိစိတ္ သိနာမ္ မရွိေပ။
စတုတၳစ်ာန္ခုႏွစ္ဘုံ၏အထက္ ယူဇနာ ငါးသန္းငါးသိန္းရွစ္ေထာင္ ေ၀းကြာေသာအရပ္မွစ၍ အာကာသာနဥၥာယတနဘုံ၊ ၀ိညာဏဥၥာယတနဘုံ ႏွင့္ ေန၀သညာနာသညာယတနဘုံတုိ႔သည္ ယူဇနာ ငါးသန္း ငါးသိန္း ရွစ္ေထာင္ စီအထက္ေအာက္ ျခားကြာလ်က္ အဆင့္ဆင့္ တည္ရွိၾကသည္။ ယင္းေလးဘုံကုိ အရူပ(ရုပ္မရွိ၊နာမ္သာရွိ) ျဗဟၼာဘုံဟု ေခၚပါသည္။
ေဖာ္ျပပါ ရုပ္သက္သက္တစ္ဘုံ၊ နာမ္သက္သက္ ေလးဘုံမွ တပါး က်န္ျဗဟၼာဘုံ(၁၅)ဘုံသည္ ရုပ္နာမ္အစုံရွိ ျဗဟၼာဘုံမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အထက္ဆုံး ျဗဟၼာဘုံ ႏွင့္ လူ႔ဘုံသည္ ယူဇနာေပါင္း “၂၂,၂၄၈,၀၀၀ “(ႏွစ္ကုေဋ,ႏွစ္သန္း,ႏွစ္သိ္န္း,ရွစ္ေသာင္း,ေလးေထာင္) ကြာေ၀းသည္။

မွတ္္ခ်က္။။။။

တစ္ယူဇနာ ၁၂ မုိင္၊ ၅ ဖာလုံ ၊ ၈ သံၾကဳိး ႏွင့္ ၄ ယာဒ္ရွိ၏ ။

အသင္ေခ်ၤယ်ကပ္ ၄ ခု အေပါင္းသည္ မဟာကပ္ျဖစ္သည္ ။

(ဗုဒၶဘာသာေကာင္းတေယာက္ စာအုပ္မွ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပသည္)